VAI61.15-1 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 1 [m3/h]

VAI61.15-1 to dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy z serii ACVATIX™ firmy Siemens, przeznaczony do pracy w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór regulacyjny lub odcinający. Zawór ma średnicę nominalną DN 15, klasę ciśnienia PN 40 i współczynnik przepływu kvs = 1,0 m³/h. Korpus, kula i trzpień wykonane są z odpornego na odcynkowanie mosiądzu CW602N (DZR), a kanał regulacyjny A–AB o stałoprocentowej charakterystyce zapewnia precyzyjną regulację przepływu wody grzewczej i chłodniczej w szerokim zakresie obciążeń.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.15-1
• Typ zaworu: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (2-drogowy)
• Zastosowanie: instalacje grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne (HVAC), w obiegach zamkniętych, jako zawór regulacyjny lub odcinający
• Średnica nominalna DN: 15
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005 w dozwolonym zakresie temperatury czynnika
• Współczynnik przepływu kvs: 1,0 m³/h (zimna woda 5…30 °C, przy Δp = 100 kPa)
• Zakres regulacji (Sv): > 500
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu (kanał A–AB): stałoprocentowa 0…100 %, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5 (bardzo wysoka szczelność zamknięcia)
• Dopuszczalne media: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Konstrukcja bezobsługowa z niskimi momentami obrotowymi dzięki polerowanej kuli z chromowanego mosiądzu DZR
• Materiał korpusu, kuli i trzpienia: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N)
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Montaż siłownika: sprzęgło ślizgowe z trzpieniem o przekroju kwadratowym, montaż siłownika bez użycia narzędzi
• Współpraca z siłownikami: elektromechaniczne siłowniki obrotowe GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E, GLD161.9E, GLB..9E (bez sprężyny powrotnej)
• Maks. różnica ciśnienia Δpmax (kanał regulacyjny A–AB): 350 kPa dla współpracy z siłownikami GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E, GMA..9E, GLD161.9E, GLB..9E (dla cichej pracy zalecane ≤ 200 kPa)
• Maks. ciśnienie zamykające Δps: 1400 kPa (dla GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E, GMA..9E, GLD161.9E)
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Zastosowanie

Zawór kulowy Siemens VAI61.15-1 przeznaczony jest do regulacji i odcinania przepływu wody w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC). Dzięki małemu współczynnikowi kvs = 1,0 m³/h sprawdza się w obiegach o niewielkich przepływach, wymagających dokładnej regulacji.

• Regulacja przepływu wody grzewczej lub chłodniczej w obiegach zamkniętych instalacji HVAC.
• Praca jako zawór regulacyjny (z siłownikami 3-stawnymi lub z sygnałem 0…10 V DC).
• Praca jako zawór odcinający – dzięki wysokiej szczelności (klasa 5 wg EN 60534-4).
• Zastosowania z wodą ze środkami przeciwzamarzaniowymi (z wyjątkiem czynników na bazie mrówczanu potasu – patrz uwagi poniżej).

Zastosowanie zaworu z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu może powodować wycieki na trzpieniu na skutek wysokiej penetracji wynikającej z niskiego napięcia powierzchniowego takiego medium. Producent nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe przy stosowaniu tych czynników.

Funkcje i działanie

Charakterystyka regulacyjna A–AB

• Kanał regulacyjny A–AB ma charakterystykę stałoprocentową 0…100 % z nachyleniem ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173.
• Przy małych stopniach otwarcia uzyskuje się precyzyjną regulację, a przy większych – duży przepływ przy niewielkim wzroście sygnału sterującego.
• Iloraz szerokości zakresów Sv > 500 zapewnia szeroki i stabilny zakres regulacji.

Praca jako zawór odcinający

• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5.
• W praktyce oznacza to bardzo dobrą szczelność przy zamknięciu zaworu i możliwość stosowania go również jako zaworu odcinającego w obiegu.

Hydraulika i kawitacja

• Δpmax – maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia na zaworze kulowym, obowiązująca w całym zakresie wysterowania zaworu przez siłownik obrotowy.
• Dla modelu VAI61.15-1 i siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E, GMA..9E, GLD161.9E, GLB..9E:
  • Δpmax = 350 kPa
  • Δps = 1400 kPa (maks. ciśnienie zamykające – dotyczy GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E, GMA..9E, GLD161.9E)
• W przypadku wymogu cichej pracy instalacji zaleca się ograniczenie maksymalnej różnicy ciśnienia na zaworze do 200 kPa.
• Aby uniknąć kawitacji (przyspieszone zużycie kuli i gniazda, hałas):
  • nie przekraczać dopuszczalnych różnic ciśnień wynikających z wykresów doboru,
  • utrzymywać odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem,
  • w obiegach wody chłodniczej zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, np. stosując dodatkowy zawór dławiący (zalecenie: przyjąć krzywą dla 80 °C).

Współpraca z siłownikami obrotowymi

Zawór kulowy VAI61.15-1 ma trzpień o przekroju kwadratowym i współpracuje z siłownikami obrotowymi wykonywanymi w technologii elektromechanicznej. Niskie momenty obrotowe zaworu umożliwiają dobór mniejszych i tańszych siłowników.

• Siłowniki ze sprężyną powrotną:
  • GQD..9A – 24 V AC/DC, sterowanie 3-stawne lub 0…10 V DC (w zależności od wersji), czas przebiegu typowo 30/15 s, funkcja sprężyny powrotnej (ok. 15 s).
  • GMA..9E – 24 V AC/DC, wersje 3-stawne lub z wejściem 0…10 V DC, czas przebiegu ok. 90/15 s, sprężyna powrotna (15 s).
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej:
  • GSD161.9A – 24 V AC/DC, sterowanie 0…10 V DC, czas przebiegu ok. 30 s.
  • GDB..9E – 24 V AC lub 230 V AC (w zależności od wersji), sterowanie 3-stawne, 0…10 V DC lub 0/2…10 V DC, czas przebiegu ok. 150 s.
  • GLD161.9E – 24 V AC / 24…48 V DC, sterowanie 0/2…10 V DC, czas przebiegu ok. 30 s.
  • GLB..9E – 24 V AC lub 100–240 V AC (w zależności od wersji), sterowanie 2- lub 3-stawne, 0…10 V DC lub 0/2…10 V DC, czas przebiegu ok. 150 s.
• Dla zastosowań wymagających dodatkowych funkcji (np. przełączniki pomocnicze, potencjometr) można użyć standardowych siłowników obrotowych do przepustnic powietrza z odpowiednim zestawem montażowym ASK77.x.
• Prosty montaż: łączniki montażowe fabrycznie montowane na siłownikach pozwalają na zamocowanie siłownika na zaworze kulowym bez użycia narzędzi.

Montaż i eksploatacja

Usytuowanie w instalacji

• Zaleca się montaż zaworu kulowego na powrocie instalacji grzewczej, gdzie temperatura medium jest niższa – korzystnie wpływa to na trwałość uszczelnienia trzpienia.
• Zawór jest przeznaczony wyłącznie do obiegów zamkniętych.

Połączenia hydrauliczne

• Przyłącza zaworu: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1.
• Rurociąg powinien mieć gwint zewnętrzny R zgodny z ISO 7-1.
• W celu uniknięcia nieszczelności:
  • nie stosować nadmiernej ilości pakuł lub taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • stosować klucz kontrujący na korpusie zaworu przy dokręcaniu/odkręcaniu rurociągu.
• Na korpusie zaworu umieszczony jest symbol kierunku przepływu A–AB; zawór należy montować zgodnie z tym oznaczeniem.

Filtracja medium

• Aby zwiększyć niezawodność działania, przed zaworem kulowym powinien być zainstalowany filtr zanieczyszczeń.
• Dostępne są filtry gwintowane, np. ALX15 (DN 15, gwint G ½, kvs 3,5 m³/h), przeznaczone do montażu przed zaworem.

Eksploatacja i konserwacja

• Zawory kulowe VAI61.. nie wymagają okresowej konserwacji – konstrukcja jest bezobsługowa.
• Przy pracach serwisowych należy:
  • wyłączyć pompę i zasilanie siłownika,
  • zamknąć zawory odcinające i zrzucić ciśnienie z instalacji,
  • odczekać do ostygnięcia medium przed demontażem elementów.

Dane techniczne – VAI61.15-1

• Typ: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (2-drogowy)
• Średnica nominalna DN: 15
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005 w zależności od temperatury medium (do krzywej PN 40)
• Współczynnik przepływu kvs: 1,0 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu A–AB: stałoprocentowa 0…100 %, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne media: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (jakość wg VDI 2035; uwaga dot. mrówczanu potasu)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Korpus, kula, trzpień: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N), kula chromowana
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Długość zabudowy L2: ok. 62 mm
• Wymiar od osi rurociągu do punktu mocowania siłownika (H1): ok. 27,6 mm
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg
• Dyrektywa dla urządzeń ciśnieniowych: PED 2014/68/EU, grupa płynów 2, zakres: art. 1 par. 1, bez oznakowania CE (art. 3 par. 3)
• Zgodność: EAC (Euroazjatycka zgodność)

Wyposażenie dodatkowe do VAI61.15-1

Otulina termoizolacyjna

• Typ: ALI15VAI60/61
• Zastosowanie: otulina termoizolacyjna do zaworów kulowych regulacyjnych przelotowych VAI61.15..
• Materiał: pianka z polietylenu
• Gęstość: ok. 29 kg/m³
• Przewodność cieplna przy 40 °C: ok. 0,0372 W/mK
• Temperatura pracy otuliny: -10…100 °C
• Długość L: ok. 100 mm
• Masa otuliny: ok. 15 g

Filtr zanieczyszczeń (zalecany przed zaworem)

• Typ: ALX15
• Średnica nominalna DN: 15
• Przyłącza: gwint G ½ (wg ISO 228-1)
• Długość L: ok. 54 mm
• Wysokość H: ok. 27 mm
• Współczynnik kvs: ok. 3,5 m³/h
• Masa: ok. 0,178 kg

Podsumowanie

Siemens VAI61.15-1 to dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny DN 15, PN 40 z gwintem wewnętrznym Rp ½ i współczynnikiem kvs = 1,0 m³/h, przeznaczony do precyzyjnej regulacji przepływu wody w zamkniętych instalacjach HVAC. Stałoprocentowa charakterystyka A–AB, wysoka szczelność (klasa 5), odporna na odcynkowanie konstrukcja z mosiądzu DZR oraz możliwość współpracy z szeroką gamą siłowników obrotowych Siemens (z lub bez sprężyny powrotnej) sprawiają, że jest to nowoczesne, trwałe i ekonomiczne rozwiązanie do obiegów o małych przepływach w instalacjach grzewczych i chłodniczych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt należy do osprzętu ciśnieniowego zgodnie z PED 2014/68/EU, grupa płynów 2. Dla tego typu zaworu nie przewidziano oznakowania CE zgodnie z Artykułem 3, par. 3 dyrektywy PED (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizację prowadzić zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Produkt przeznaczony jest do stosowania wyłącznie w obiegach zamkniętych instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór kulowy regulacyjny lub odcinający.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Zastosowanie takiego czynnika może powodować wycieki przy trzpieniu.
• Produkt jest elementem instalacji ciśnieniowej PN40. Montaż, podłączenie, uruchomienie i serwis powinny być wykonywane wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta oraz właściwymi przepisami.
• Podczas prac serwisowych przy zaworze i współpracującym siłowniku należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji oraz odczekać do jej całkowitego ostygnięcia.
• W razie potrzeby przed pracami serwisowymi należy odłączyć przewody elektryczne od zacisków współpracującego siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem instalacji należy upewnić się, że siłownik obrotowy jest prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Przestrzegać krajowych i lokalnych przepisów bezpieczeństwa. Nieprzestrzeganie wymagań bezpieczeństwa może spowodować obrażenia osób oraz uszkodzenie mienia.
• Zawór należy montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie. Dla modelu VAI61.15-1 przepływ odbywa się w kierunku A → AB.
• Podłączenia hydrauliczne wykonywać wyłącznie z odpowiednimi gwintami zgodnie z ISO 7-1: zawór z gwintem wewnętrznym Rp, rurociąg z gwintem zewnętrznym R.
• Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, ponieważ może to prowadzić do nieszczelności lub uszkodzenia połączenia.
• Podczas dokręcania lub odkręcania połączeń rurowych używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu, do którego przykręcana lub odkręcana jest rura.
• Zawór należy eksploatować w dopuszczalnym zakresie temperatury czynnika od -10 °C do 120 °C oraz zgodnie z dopuszczalnym ciśnieniem roboczym wg ISO 7005.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może przyspieszyć zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powodować hałas.
• W instalacjach z wodą chłodniczą należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, aby ograniczyć ryzyko kawitacji.
• Dla zwiększenia niezawodności działania producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Produkt nie wymaga konserwacji. Wszelkie czynności eksploatacyjne i serwisowe wykonywać zgodnie z dokumentacją producenta.

Pliki do pobrania:
VAI61.15-1 Karta katalogowa
VAI61.15-1 Instrukcja montażu