VAI61.15-4 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 4 [m3/h]

VAI61.15-4 to dwudrogowy, przelotowy zawór kulowy regulacyjny z serii Siemens ACVATIX, o średnicy nominalnej DN 15 i współczynniku przepływu kvs = 4 m³/h. Zawór przeznaczony jest do instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych w obiegach zamkniętych, gdzie może pracować jako zawór regulacyjny lub odcinający. Korpus z mosiądzu odpornego na odcynkowanie (DZR), klasa ciśnienia PN 40 oraz stałoprocentowa charakterystyka przepływu w kanale A–AB zapewniają trwałą i precyzyjną regulację przepływu wody grzewczej lub chłodniczej.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX
• Model: VAI61.15-4
• Rodzaj: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (2-drogowy)
• Zastosowanie: instalacje grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne (HVAC) w obiegach zamkniętych, jako zawór regulacyjny lub odcinający
• Średnica nominalna: DN 15
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½" wg ISO 7-1
• Współczynnik przepływu kvs: 4,0 m³/h (zimna woda 5…30 °C, przy Δp = 100 kPa)
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Charakterystyka przepływu (kanał regulacyjny A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500 – bardzo dobra zdolność regulacyjna
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Media robocze: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C (zależnie od zastosowanego siłownika)
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Kula: mosiądz DZR CW602N, polerowana, chromowana
• Trzpień: mosiądz DZR CW602N, przekrój kwadratowy dla łatwego sprzęgnięcia z siłownikiem
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Przyłącze do siłownika: sprzęgło ślizgowe na trzpieniu zaworu – montaż siłownika bez użycia narzędzi
• Kompatybilne siłowniki obrotowe: GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus
• Maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia Δpmax: 350 kPa dla VAI61.15.. (dla całego zakresu regulacji, zgodnie z tabelą urządzeń współpracujących)
• Ciśnienie zamykające Δps: do 1400 kPa dla VAI61.15.. (zależnie od zastosowanego siłownika obrotowego)
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Zastosowanie

Zawór VAI61.15-4 przeznaczony jest do regulacji i odcinania przepływu wody w zamkniętych obiegach instalacji HVAC. Typowe zastosowania obejmują:

• układy ogrzewania wodnego (np. obiegi grzewcze, obiegi strefowe),
• instalacje klimatyzacyjne i wentylacyjne (np. wężownice nagrzewnic i chłodnic w centralach wentylacyjnych),
• układy wody lodowej i obiegi chłodnicze w budynkach,
• zastosowania wymagające funkcji zaworu odcinającego o wysokiej szczelności zamknięcia.

Zawór jest optymalizowany pod kątem niskich momentów obrotowych, co umożliwia stosowanie mniejszych i tańszych siłowników obrotowych oraz ogranicza koszty całego układu regulacji.

Funkcje i działanie

Charakterystyka regulacyjna

• Zawór kulowy VAI61.15-4 pracuje w zakresie obrotu 0…90°. W tym zakresie kanał A–AB ma charakterystykę stałoprocentową (equal-percentage), ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173, co zapewnia stabilną i precyzyjną regulację temperatury w szerokim zakresie obciążeń.
• Fabryczne ustawienie: przy położeniu początkowym kanał A–AB = 100% (zawór całkowicie otwarty). Po obrocie kuli o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara A–AB = 0% (zawór całkowicie zamknięty).
• Dzięki wysokiemu współczynnikowi Sv > 500 zawór umożliwia pracę zarówno w roli precyzyjnego elementu regulacyjnego, jak i szczelnego zaworu odcinającego.

Praca z siłownikami obrotowymi

VAI61.15-4 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens, montowanymi bezpośrednio na sprzęgle ślizgowym trzpienia:

• Ze sprężyną powrotną: GQD..9A, GMA..9E (bezpieczeństwo ustawienia po zaniku zasilania)
• Bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E
• Dostępne są siłowniki z różnymi sygnałami sterującymi: 3-stawnymi, analogowymi 0…10 V DC, a także komunikacyjnymi (Modbus RTU, KNX-TP – wg kart katalogowych siłowników).
• Maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia w kanale regulacyjnym Δpmax = 350 kPa dla VAI61.15.. obowiązuje w całym zakresie wysterowania zaworu. Dla cichej pracy zalecane jest ograniczenie różnicy ciśnienia do ok. 200 kPa.
• Maksymalne ciśnienie zamykające Δps do 1400 kPa (dla VAI61.15.., w zależności od użytego siłownika) gwarantuje pewne domknięcie zaworu przy wysokich ciśnieniach roboczych.

Ograniczenie kawitacji

• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz generuje hałas. Aby jej uniknąć, należy nie przekraczać dopuszczalnej różnicy ciśnienia Δpmax z wykresu przepływu oraz zapewnić odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem.
• W obiegach wody chłodniczej zaleca się zapewnienie odpowiedniego przeciwciśnienia za zaworem (np. poprzez dodatkowy zawór dławiący) i przyjęcie krzywej dla 80 °C z wykresu kawitacji jako wartości odniesienia dla doboru Δpmax.

Dane techniczne

• Model: VAI61.15-4
• Rodzaj zaworu: zawór kulowy regulacyjny, przelotowy (2-drogowy)
• Średnica nominalna DN: 15
• kvs: 4,0 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 (ISO 7268)
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w dopuszczalnym zakresie temperatury czynnika (patrz wykres ciśnienie–temperatura w dokumentacji technicznej)
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne media: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecenie: jakość wody wg VDI 2035)
• Ograniczenie medium: stosowanie z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu może powodować wycieki na trzpieniu; producent nie ponosi odpowiedzialności za szkody przy użyciu takich czynników.
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Dobór siłowników do temperatury czynnika:
  – dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C: dopuszczone są tylko siłowniki GLB.., GLD.., GMA..
  – dla czynników o temperaturze > 0 °C: stosować siłowniki GDB.., GSD.., GQD.., GDD..
• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Kula: mosiądz DZR CW602N, polerowana, chromowana
• Trzpień: mosiądz DZR CW602N, przekrój kwadratowy
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Przyłącza rurowe: gwint wewnętrzny Rp ½" wg ISO 7-1
• Wymiary (przy DN 15):
  – B = 26 mm, C = 31 mm, D = 42 mm
  – Rp = ½"
  – L1 = 30,8 mm, L2 = 61,6 mm
  – H1 = 27,6 mm, H2 = 37,6 mm
• Wysokość zabudowy z siłownikiem: H > 300 mm (dla typowych siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E)
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg
• Zgodność: PED 2014/68/EU (osprzęt ciśnieniowy, grupa płynów 2, wg ogólnie uznanej praktyki inżynierskiej), zgodność EAC

Montaż i wskazówki projektowe

• Zalecany montaż zaworu na przewodzie powrotnym instalacji, gdzie niższa temperatura medium korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.
• Dla zwiększenia niezawodności pracy przed zaworem powinien być zainstalowany filtr zanieczyszczeń.
• Przyłącza rurowe wykonywać z użyciem gwintów zewnętrznych R wg ISO 7-1; zawór posiada gwinty wewnętrzne Rp.
• Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu „do samego końca”, aby uniknąć naprężeń i nieszczelności.
• Podczas skręcania używać klucza kontrującego na korpusie zaworu przy króćcu aktualnie dokręcanym lub odkręcanym.
• Przestrzegać kierunku przepływu zaznaczonego na korpusie (A → AB) – tylko prawidłowy montaż zapewnia wymaganą charakterystykę regulacyjną.
• Siłowniki obrotowe dostarczane są z fabrycznie zamontowanymi łącznikami montażowymi, co pozwala na beznarzędziowy montaż siłownika na zaworze kulowym.
• W miejscach narażonych na kondensację pary wodnej zaleca się stosowanie adaptera termicznego ALJ100 w celu ochrony siłownika (z zachowaniem ograniczeń kompatybilności podanych w dokumentacji).
• Zawór kulowy VAI61.15-4 jest bezobsługowy i nie wymaga regularnej konserwacji; w razie potrzeby należy jedynie zapewnić czystość medium i filtrację.

Podsumowanie

Siemens VAI61.15-4 to kompaktowy, dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny DN 15, PN 40 o współczynniku kvs = 4 m³/h, przeznaczony do precyzyjnej regulacji przepływu wody w instalacjach HVAC. Korpus i elementy wewnętrzne z mosiądzu DZR, wysoka szczelność (klasa 5), stałoprocentowa charakterystyka przepływu oraz możliwość współpracy z szeroką gamą siłowników obrotowych (w tym wersje ze sprężyną powrotną i komunikacyjne) sprawiają, że jest to nowoczesne i ekonomiczne rozwiązanie do układów grzewczych i chłodniczych w budynkach.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt: Siemens ACVATIX VAI61.15-4 – zawór kulowy regulacyjny przelotowy, DN15, kvs 4 m³/h, PN40, z przyłączami z gwintem wewnętrznym Rp 1/2" wg ISO 7-1.
• Produkt przeznaczony do stosowania w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jako zawór kulowy regulacyjny lub odcinający, wyłącznie do obiegów zamkniętych.
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268.
• Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do +120 °C.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Zgodnie z dokumentacją może to powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Podczas prac przy zaworze istnieje zagrożenie dla personelu i mienia spowodowane ciśnieniem w instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed pracami serwisowymi należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia.
• W razie potrzeby przed serwisem należy odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Należy przestrzegać krajowych przepisów bezpieczeństwa oraz wszystkich lokalnych i obowiązujących przepisów dotyczących instalacji ciśnieniowych.
• Zawór należy montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie.
• Do połączeń hydraulicznych należy stosować odpowiednie gwinty zgodne z ISO 7-1: zawór Rp, rurociąg R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, aby zapobiec nieszczelnościom.
• Podczas montażu i demontażu należy używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu; nie wolno przenosić siły dokręcania przez korpus w sposób niezgodny z instrukcją.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może przyspieszyć zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powodować hałas i uszkodzenia.
• Dla zwiększenia niezawodności działania producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Zawór nie wymaga konserwacji.
• Nie wyrzucać produktu z odpadami komunalnymi. Utylizację przeprowadzać zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Produkt podlega dyrektywie PED 2014/68/UE jako osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2, bez oznakowania CE zgodnie z Art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Produkt posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).

Pliki do pobrania:
VAI61.15-4 Karta katalogowa
VAI61.15-4 Instrukcja montażu