VAI61.15-10 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 10 [m3/h]

VAI61.15-10 to przelotowy zawór kulowy regulacyjny z rodziny ACVATIX™, o średnicy nominalnej DN 15 i współczynniku przepływu kvs = 10 m³/h, przeznaczony do instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych w zamkniętych obiegach wody. Zawór ma klasę ciśnieniową PN 40, korpus z odpornego na odcynkowanie mosiądzu CW602N (DZR) oraz przyłącza gwintowane Rp ½ wg ISO 7‑1, co zapewnia wysoką trwałość i łatwą integrację z typowymi instalacjami HVAC.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.15-10
• Rodzaj zaworu: kulowy zawór regulacyjny przelotowy; może pracować także jako zawór odcinający
• Zastosowanie: instalacje grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne (HVAC) w obiegach zamkniętych
• Średnica nominalna DN: 15
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7‑1
• Klasa ciśnienia: PN 40 (wg ISO 7268)
• Nominalne natężenie przepływu kvs: 10 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500 – bardzo szeroki zakres regulacji
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Charakterystyka przepływu (kanał A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4, L/1, ulepszona klasa 5
• Zakres temperatury czynnika: −10…120 °C
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco CW602N, odporny na odcynkowanie (DZR)
• Kula: mosiądz CW602N (DZR), chromowana i polerowana – niskie opory tarcia
• Trzpień: mosiądz CW602N (DZR), przekrój kwadratowy
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie O‑ring z EPDM
• Wymagany moment obrotowy: niski – możliwość stosowania kompaktowych, ekonomicznych siłowników obrotowych
• Montaż siłownika: poprzez sprzęgło ślizgowe; łączniki montażowe fabrycznie na siłowniku, montaż bez użycia narzędzi
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Zastosowanie

Zawór kulowy VAI61.15-10 jest przeznaczony do regulacji i odcinania przepływu wody w zamkniętych instalacjach HVAC:

• instalacje grzewcze i chłodnicze w budynkach (obwody wody grzewczej, gorącej i chłodniczej),
• układy wentylacji i klimatyzacji wymagające precyzyjnej regulacji przepływu,
• zastosowania, w których zawór ma pełnić równocześnie funkcję regulacyjną i odcinającą.

Zawór może pracować z wodą z dodatkiem środków przeciwzamarzaniowych. Nie zaleca się natomiast stosowania czynników opartych na mrówczanie potasu ze względu na ryzyko nieszczelności na trzpieniu wynikające z bardzo niskiego napięcia powierzchniowego takiego medium.

W miejscach narażonych na kondensację wilgoci na siłowniku zaleca się stosowanie opcjonalnego adaptera termicznego ALJ100 w celu ochrony napędu; przy temperaturach czynnika ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.

Funkcje i działanie

Regulacja przepływu

• Regulacja odbywa się przez obrót kuli w zakresie 0…90°, co zmienia otwarcie kanału A–AB od 0 do 100%.
• Charakterystyka przepływu kanału A–AB jest stałoprocentowa (ngl = 3,9), co zapewnia stabilną i dokładną regulację w szerokim zakresie obciążeń, również przy małych przepływach (Sv > 500).
• Polerowana, chromowana kula z mosiądzu DZR oraz niskie opory tarcia trzpienia przekładają się na wysoką trwałość i długą żywotność zaworu.

Funkcja odcinająca

• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego odpowiada wodoszczelności wg EN 60534‑4, L/1, ulepszona klasa 5 – zawór może być stosowany jako armatura odcinająca.
• Konstrukcja jest przystosowana do pracy przy różnicach ciśnień określonych parametrami Δpmax i Δps (w zależności od zastosowanego siłownika).

Bezobsługowa praca

• Zawory kulowe VAI61.., w tym model VAI61.15-10, są bezobsługowe – nie wymagają okresowej konserwacji.
• Odporna na odcynkowanie konstrukcja z mosiądzu CW602N oraz uszczelnienia EPDM zapewniają długotrwałe, niezawodne działanie w typowych warunkach pracy instalacji HVAC.

Współpraca z siłownikami

Zawór VAI61.15-10 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens:

• Siłowniki ze sprężyną powrotną: serie GQD..9A oraz GMA..9E
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E
• Dostępne są także kompatybilne siłowniki z komunikacją Modbus RTU, m.in. GDB161.9E/MO, GMA161.9E/MO, GLD161.9E/MO, GLB161.9E/MO, GDB111.9E/MO, GLB111.9E/MO.

Dla zaworu VAI61.15‑10 w kombinacji z wymienionymi siłownikami obowiązują następujące wartości różnicy ciśnień:

• Δpmax = 350 kPa – maksymalna dopuszczalna różnica ciśnień w kanale regulacyjnym, obowiązująca w całym zakresie wysterowania zaworu przez siłownik obrotowy.
• Δps = 1400 kPa – maksymalna różnica ciśnień (ciśnienie zamykające), przy której zawór sterowany siłownikiem jeszcze niezawodnie się zamyka.
• Dla cichej pracy zalecana jest maksymalna różnica ciśnień na zaworze o wartości ok. 200 kPa.

Budowa i materiały

• Korpus (1): mosiądz kuty na gorąco CW602N, odporny na odcynkowanie (DZR).
• Przyłącza (2): gwint zewnętrzny do połączenia z instalacją rurową poprzez gwintowane śrubunki (zawór ma gwinty wewnętrzne Rp wg ISO 7‑1).
• Gniazdo (3): element prowadzący kulę, zapewniający odpowiednią charakterystykę przepływu.
• Pierścienie uszczelniające O‑ring (4, 8): uszczelnienia z EPDM na trzpieniu i w gnieździe zaworu.
• Kula (5): mosiądz CW602N (DZR), chromowany i polerowany – zapewnia bardzo małe tarcie i wysoką odporność na zużycie.
• Trzpień (6): mosiądz CW602N (DZR), przekrój kwadratowy do współpracy ze sprzęgłem siłownika.
• Sprzęgło ślizgowe (7): umożliwia szybki montaż siłownika obrotowego bez regulacji i bez użycia narzędzi.

Warunki pracy i hydraulika

• Temperatura czynnika: −10…120 °C (zależnie od zastosowanego siłownika i akcesoriów przy temperaturach ≤ 0 °C).
• Ciśnienie robocze: zgodnie z charakterystyką ciśnienie–temperatura dla armatury PN 40 wg ISO 7005 w podanym zakresie temperatur.
• Aby uniknąć kawitacji i nadmiernego hałasu, należy:
  • nie przekraczać dopuszczalnej różnicy ciśnień Δpmax dla danej temperatury czynnika,
  • utrzymywać odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem (p1 i p3),
  • w obiegach wody chłodniczej zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, np. przez dodatkowy zawór dławiący, przyjmując maksymalną różnicę ciśnień wg krzywej dla 80 °C.

Wymiary i montaż

• Średnica nominalna DN: 15
• Gwint przyłączeniowy: Rp ½ (ISO 7‑1)
• Wymiary geometryczne (DN 15, VAI61.15-10):
  • B = 26 mm
  • C = 31 mm
  • D = 42 mm
  • L1 = 30,8 mm
  • L2 = 61,6 mm
  • H1 = 27,6 mm
  • H2 = 37,6 mm
• Minimalna wysokość montażowa H (z siłownikiem): > 300 mm – całkowita wysokość siłownika plus minimalna odległość od ściany lub stropu umożliwiająca montaż, podłączenie i serwis.
• Miejsce zabudowy: zalecany montaż zaworu na przewodzie powrotnym instalacji, gdzie niższa temperatura medium korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.
• Połączenia hydrauliczne:
  • stosować śrubunki z gwintem R/Rp zgodnie z ISO 7‑1,
  • nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE i nie dokręcać gwintów „do samego końca”,
  • podczas montażu i demontażu stosować klucz kontrujący na korpusie zaworu przy króćcu.
• Kierunek przepływu: zgodny ze strzałką i oznaczeniem A–AB na korpusie. W położeniu fabrycznym A–AB = 100 %, po obrocie kuli o 90° (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) A–AB = 0 %.
• Filtracja medium: dla zwiększenia niezawodności pracy zaleca się zamontowanie filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Dostawa: zawór kulowy VAI61.15-10 jest dostarczany osobno, bez siłownika; siłownik, adapter termiczny ALJ100 oraz ewentualny zestaw montażowy ASK77.x należy zamawiać oddzielnie.

Podsumowanie

Siemens VAI61.15-10 to przelotowy zawór kulowy regulacyjny DN 15 o współczynniku kvs = 10 m³/h i klasie ciśnienia PN 40, zaprojektowany do pracy w zamkniętych układach wodnych instalacji HVAC. Trwały korpus z mosiądzu DZR CW602N, wysoka szczelność (klasa 5 wg EN 60534‑4), szeroki zakres temperatur czynnika (−10…120 °C) oraz kompatybilność z szeroką gamą siłowników obrotowych – w tym z wersjami z komunikacją Modbus – czynią z niego uniwersalne i ekonomiczne rozwiązanie do precyzyjnej regulacji i bezpiecznego odcinania przepływu w nowoczesnych systemach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt: Siemens ACVATIX VAI61.15-10 – zawór kulowy regulacyjny przelotowy, DN15, kvs 10 m³/h, PN40, z przyłączami z gwintem wewnętrznym Rp 1/2" wg ISO 7-1.
• Produkt przeznaczony do stosowania w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jako zawór kulowy regulacyjny lub odcinający, wyłącznie do obiegów zamkniętych.
• Klasa ciśnienia: PN 40.
• Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do +120 °C.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Zgodnie z dokumentacją może to powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Podczas prac przy zaworze istnieje zagrożenie dla personelu i mienia spowodowane ciśnieniem w instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed pracami serwisowymi należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia.
• W razie potrzeby przed serwisem należy odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Należy przestrzegać krajowych przepisów bezpieczeństwa oraz wszystkich lokalnych i obowiązujących przepisów dotyczących instalacji ciśnieniowych.
• Zawór należy montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie.
• Do połączeń hydraulicznych należy stosować odpowiednie gwinty zgodne z ISO 7-1: zawór Rp, rurociąg R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, aby zapobiec nieszczelnościom.
• Podczas montażu i demontażu należy używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu; nie wolno przenosić siły dokręcania przez korpus w sposób niezgodny z instrukcją.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może przyspieszyć zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powodować hałas i uszkodzenia.
• Dla zwiększenia niezawodności działania producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Zawór nie wymaga konserwacji.
• Nie wyrzucać produktu z odpadami komunalnymi. Utylizację przeprowadzać zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Produkt podlega dyrektywie PED 2014/68/UE jako osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2, bez oznakowania CE zgodnie z Art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Produkt posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).

Pliki do pobrania:
VAI61.15-10 Karta katalogowa
VAI61.15-10 Instrukcja montażu