VAI61.15-1.6 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 1.6 [m3/h]

VAI61.15-1.6 to dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy z serii ACVATIX™, o średnicy nominalnej DN 15 i współczynniku przepływu kvs = 1,6 m³/h. Przeznaczony jest do pracy w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór regulacyjny lub odcinający. Korpus z mosiądzu odpornego na odcynkowanie CW602N (DZR), przyłącza z gwintem wewnętrznym Rp ½ wg ISO 7‑1, kąt obrotu 90° oraz klasa ciśnienia PN 40 zapewniają wysoką trwałość szacunkową i bezpieczeństwo pracy.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™ – zawory kulowe regulacyjne
• Model: VAI61.15-1.6 (nr magazynowy: BPZ:VAI61.15-1.6)
• Typ zaworu: zawór kulowy regulacyjny przelotowy, dwudrogowy
• Zastosowanie: instalacje grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne (HVAC) jako zawór regulacyjny lub odcinający; wyłącznie do obiegów zamkniętych
• Średnica nominalna DN: 15
• Współczynnik przepływu kvs: 1,6 m³/h
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Charakterystyka przepływu (kanał regulacyjny A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173, zakres 0…100%
• Kąt obrotu: 90°
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4 L/1, ulepszona klasa 5
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w dozwolonym zakresie temperatury czynnika zgodnie z charakterystyką PN 40
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C (dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C dopuszczalne są tylko siłowniki GLB.., GLD.., GMA..)
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7‑1
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie CW602N (DZR)
• Kula: mosiądz kuty na gorąco CW602N (DZR), chromowana
• Trzpień: mosiądz kuty na gorąco CW602N (DZR), przekrój kwadratowy
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Konstrukcja bezobsługowa – niskie opory tarcia trzpienia i polerowanej kuli
• Optymalizacja kosztów: zoptymalizowane przepływy umożliwiają dobór mniejszych zaworów kulowych oraz siłowników o niższym momencie obrotowym (niższy koszt zestawu)
• Współpraca z siłownikami: elektromechaniczne siłowniki obrotowe GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) lub GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z komunikacją Modbus
• Montaż siłownika: łączniki montażowe fabrycznie montowane na siłownikach, umożliwiają montaż na zaworze kulowym bez użycia narzędzi
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Zastosowanie

Zawór VAI61.15-1.6 jest przeznaczony do regulacji i odcinania przepływu wody chłodniczej, grzewczej oraz gorącej, jak również wody ze środkami przeciwzamarzaniowymi, w zamkniętych obiegach instalacji HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja). Może być stosowany jako element regulacyjny lub jako zawór odcinający w typowych układach wodnych.

• Praca wyłącznie w obiegach zamkniętych.
• Zalecana jakość wody zgodnie z VDI 2035.
• Nie zaleca się stosowania z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu, ponieważ mogą one powodować przecieki przy trzpieniu na skutek wysokiej penetracji (niska energia powierzchniowa takiego czynnika).
• Producent zaleca montaż zaworu kulowego na przewodzie powrotnym instalacji grzewczej, gdzie niższa temperatura rurociągu korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.

Charakterystyka i działanie

Regulacja przepływu

• Typ: dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny z kanałem A–AB.
• Charakterystyka przepływu A–AB: 0…100% – stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173.
• Kąt obrotu: 90° – pełny zakres sterowania od pozycji całkowicie otwartej do całkowicie zamkniętej.
• Położenie fabryczne: A–AB = 100 % (zawór całkowicie otwarty).
• Obrót o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara: A–AB = 0 % (zawór całkowicie zamknięty).
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: L/1, ulepszona klasa 5 wg EN 60534‑4, co odpowiada bardzo wysokiej szczelności zamknięcia.

Parametry ciśnieniowe i kawitacja

• Δpmax – maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia na zaworze kulowym, obowiązująca w całym zakresie wysterowania zaworu przez siłownik.
• Δpv100 – różnica ciśnienia w kanale regulacyjnym całkowicie otwartego zaworu kulowego przy przepływie objętościowym V100.
• Dla zaworu VAI61.15‑1.6 w połączeniu z zalecanymi siłownikami (GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E) dopuszczalna różnica ciśnienia w kanale regulacyjnym wynosi:
  • Δpmax = 350 kPa
  • Δps (ciśnienie zamykające) = 1400 kPa – przy którym zawór sterowany siłownikiem wciąż niezawodnie się zamyka
• Jeśli wymagana jest cicha praca, zalecana maksymalna różnica ciśnienia na zaworze kulowym wynosi 200 kPa.
• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powoduje hałas. Można jej w dużym stopniu uniknąć, jeśli:
  • nie przekracza się wartości Δpmax wynikających z wykresu przepływu,
  • utrzymuje się odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem.
• Przykład z dokumentacji dla wody gorącej: przy p1 = 500 kPa (5 bar) przed zaworem kulowym i temperaturze wody 120 °C, maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia na prawie zamkniętym zaworze kulowym wynosi Δpmax = 200 kPa (2 bar).
• W obiegach wody chłodniczej w celu uniknięcia kawitacji należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, np. poprzez zastosowanie dodatkowego zaworu dławiącego. Maksymalną dopuszczalną różnicę ciśnienia na zaworze kulowym należy przyjąć zgodnie z krzywą dla 80 °C z wykresu kawitacji.

Budowa i materiały

• Korpus zaworu kulowego: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N).
• Kula: mosiądz kuty na gorąco CW602N (DZR), chromowana dla zredukowania tarcia i zwiększenia trwałości.
• Trzpień: mosiądz kuty na gorąco CW602N (DZR), przekrój kwadratowy przystosowany do sprzęgnięcia z siłownikiem.
• Dławica uszczelniająca trzpienia: pierścienie EPDM.
• Uszczelnienia: pierścienie O‑ring w korpusie zaworu.
• Sprzęgło ślizgowe: element pośredni między trzpieniem a siłownikiem obrotowym (wg rysunku budowy), ułatwiający przeniesienie momentu obrotowego.
• Konstrukcja jest bezobsługowa, a niskie opory tarcia trzpienia i polerowanej kuli ograniczają zużycie elementów.

Urządzenia współpracujące (siłowniki)

Zawór kulowy VAI61.15-1.6 przystosowany jest do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens.

• Siłowniki ze sprężyną powrotną:
  • GQD..9A – 24 V AC/DC, sterowanie 3‑stawne lub z sygnałem 0…10 V DC (w zależności od wersji), sprężyna powrotna
  • GMA..9E – 24 V AC/DC, sterowanie 3‑stawne lub 0…10 V DC, sprężyna powrotna; dostępne również wersje z komunikacją Modbus RTU
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej:
  • GSD161.9A – 24 V AC/DC, sygnał sterujący 0…10 V DC
  • GDB..9E.. – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, wersje 2‑ lub 3‑stawne, a także z wejściem 0/2…10 V DC lub komunikacją Modbus RTU
  • GLD161.9E.. – 24 V AC/DC, sygnał 0/2…10 V DC lub Modbus RTU
  • GLB..9E.. – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, wersje 2‑/3‑stawne, z wejściem 0/2…10 V DC lub z interfejsem KNX‑TP / Modbus RTU
  • GDD161.9E – 24 V AC/DC, sygnał 0/2…10 V DC
• Dla temperatur czynnika ≤ 0 °C do pracy z tym zaworem dopuszczone są wyłącznie siłowniki serii GLB.., GLD.. oraz GMA...
• Dla aplikacji wymagających funkcji dodatkowych (np. przełączniki pomocnicze, potencjometry) można stosować również standardowe siłowniki do przepustnic powietrza z odpowiednimi zestawami montażowymi:
  • GMA..1E (ze sprężyną powrotną) + zestaw montażowy ASK77.2
  • GLB..1E (bez sprężyny powrotnej) + ASK77.3
  • GQD..1A (ze sprężyną powrotną) + ASK77.5
  • GSD..1A (bez sprężyny powrotnej) + ASK77.5
• W miejscach narażonych na kondensację pary wodnej zaleca się stosowanie adaptera termicznego ALJ100 w celu zabezpieczenia siłownika; dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.

Dane techniczne – VAI61.15-1.6

• Typ: zawór kulowy regulacyjny przelotowy, dwudrogowy
• Model: VAI61.15-1.6
• DN: 15
• kvs: 1,6 m³/h (zimna woda 5…30 °C, zawór całkowicie otwarty, Δp = 100 kPa)
• Sv: > 500 (kvs / kvr)
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu (A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C (dla T ≤ 0 °C tylko siłowniki GLB.., GLD.., GMA..)
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w zależności od temperatury czynnika według charakterystyki PN 40
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7‑1
• Materiał korpusu: mosiądz CW602N (DZR), kuty na gorąco
• Kula: mosiądz CW602N (DZR), chromowany
• Trzpień: mosiądz CW602N (DZR)
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Zakres zastosowania (PED 2014/68/EU): osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2, bez oznakowania CE (art. 3, par. 3 – ogólnie uznana praktyka inżynierska)
• Zgodność: euroazjatycka zgodność EAC
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Wymiary i montaż hydrauliczny

Zawór kulowy VAI61.15-1.6 jest przeznaczony do montażu w rurociągach z gwintem zewnętrznym R, przy użyciu odpowiednich śrubunków zgodnych z ISO 7‑1.

• Gwint przyłączeniowy: Rp ½
• Wymiary korpusu zaworu (bez siłownika):
  • B: 26 mm
  • C: 31 mm
  • D: 42 mm
  • L1: 30,8 mm
  • L2 (długość całkowita między króćcami): 61,6 mm
  • H1 (od osi rurociągu do punktu zamocowania siłownika): 27,6 mm
  • H2: 37,6 mm
• Minimalna wysokość montażowa H (z siłownikiem): przy zastosowaniu siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GDD161.9E lub GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.. zaleca się H > 300 mm (wysokość całkowita zawór + siłownik + przestrzeń serwisowa).
• Zapobieganie nieszczelnościom:
  • stosować śrubunki zgodne z ISO 7‑1 (zawór – gwint Rp, rurociąg – gwint R),
  • nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • stosować klucz kontrujący bezpośrednio na korpusie zaworu przy przykręcaniu / odkręcaniu rury.
• Kierunek przepływu: zawór montować zgodnie z oznaczeniem A–AB na korpusie; w pozycji fabrycznej A–AB = 100 %, po obrocie kuli o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara A–AB = 0 %.
• Przed zaworem zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń w celu zwiększenia niezawodności działania.

Eksploatacja, konserwacja i utylizacja

• Konserwacja: zawory kulowe VAI61.. nie wymagają okresowej konserwacji.
• Przed pracami serwisowymi przy zaworze kulowym / siłowniku należy:
  • wyłączyć pompę i napięcie zasilające,
  • zamknąć zawory odcinające,
  • upuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia,
  • w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika,
  • przed ponownym uruchomieniem upewnić się, że siłownik jest prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Utylizacja: urządzenia nie wolno utylizować jako odpad komunalny; należy przestrzegać lokalnych przepisów dotyczących gospodarki odpadami i ewentualnego odzysku materiałów.
• Gwarancja: parametry techniczne w konkretnych aplikacjach obowiązują przy stosowaniu z siłownikami Siemens wymienionymi w dokumentacji (Urządzenia współpracujące); użycie produktów innych producentów może skutkować utratą gwarancji.

Podsumowanie

Siemens VAI61.15-1.6 to dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy DN 15, kvs 1,6 m³/h, o charakterystyce stałoprocentowej, przeznaczony do dokładnej regulacji i niezawodnego odcinania przepływu wody w instalacjach HVAC. Wysoka klasa ciśnienia PN 40, korpus i elementy wewnętrzne z mosiądzu odpornego na odcynkowanie CW602N (DZR), bardzo dobra szczelność zamknięcia (klasa 5 wg EN 60534‑4) oraz szeroka gama kompatybilnych siłowników obrotowych Siemens (w tym wersje z Modbus i KNX) sprawiają, że jest to trwałe i elastyczne rozwiązanie do nowoczesnych instalacji wodnych w budynkach.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt: Siemens ACVATIX VAI61.15-1.6 – zawór kulowy regulacyjny przelotowy, DN 15, PN 40, z gwintem wewnętrznym Rp 1/2".
• Produkt jest osprzętem ciśnieniowym dla grupy płynów 2 zgodnie z dyrektywą PED 2014/68/UE. Dla tego typu zaworów producent wskazuje brak oznakowania CE zgodnie z Artykułem 3, paragraf 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).
• Przeznaczony wyłącznie do stosowania w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór regulacyjny lub odcinający.
• Dozwolone czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu, ponieważ mogą powodować wycieki przy trzpieniu.
• Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do +120 °C. Stosować wyłącznie w dopuszczalnym zakresie ciśnienia roboczego i temperatury zgodnie z dokumentacją producenta oraz lokalnymi przepisami.
• Montaż, podłączenie i uruchomienie wykonywać zgodnie z instrukcją producenta oraz obowiązującymi krajowymi przepisami bezpieczeństwa.
• Podczas prac serwisowych przy zaworze lub współpracującym siłowniku należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia. W razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków.
• Przed ponownym uruchomieniem zaworu współpracujący siłownik musi być prawidłowo zamontowany.
• Nieprawidłowy montaż może spowodować nieszczelność lub uszkodzenie instalacji. Stosować połączenia gwintowane zgodne z ISO 7-1: zawór Rp, rurociąg R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE i nie dokręcać gwintu rurowego do oporu.
• Podczas montażu i demontażu używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu, do którego przykręcana lub odkręcana jest rura. Nie przenosić momentu dokręcania przez korpus zaworu.
• Zawór montować wyłącznie w dopuszczonej pozycji montażowej i zgodnie z oznaczonym na korpusie kierunkiem przepływu. Dla modelu VAI61.15-1.6 kierunek przepływu: A → AB.
• Aby zwiększyć niezawodność działania, producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może powodować przyspieszone zużycie kuli i gniazda zaworu oraz niepożądany hałas.
• Produkt nie wymaga konserwacji, jednak wszelkie czynności przy instalacji należy wykonywać wyłącznie po bezpiecznym odstawieniu układu z pracy.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizować zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami dotyczącymi odpadów i złomowania elementów instalacyjnych.

Pliki do pobrania:
VAI61.15-1.6 Karta katalogowa
VAI61.15-1.6 Instrukcja montażu