VAI61.15-2.5 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 2.5 [m3/h]

VAI61.15-2.5 to przelotowy zawór kulowy regulacyjny serii Acvatix, o średnicy nominalnej DN 15 i przepływie kvs 2,5 m³/h, w klasie ciśnienia PN 40. Przeznaczony jest do regulacji i odcinania przepływu w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC). Korpus, kula i trzpień wykonane z mosiądzu CW602N (DZR) oraz wysoka klasa szczelności umożliwiają niezawodną, bezobsługową pracę zaworu, współpracującego z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: Acvatix
• Model: VAI61.15-2.5
• Rodzaj: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (2‑drogowy)
• Zastosowanie: regulacja lub odcinanie przepływu wody w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC)
• Średnica nominalna DN: 15
• Nominalne natężenie przepływu kvs: 2,5 m³/h
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7‑1
• Charakterystyka przepływu (A–AB): stałoprocentowa 0…100 %, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Zakres temperatury czynnika: −10…120 °C
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4, klasa L/1, ulepszona klasa 5
• Korpus / kula / trzpień: mosiądz CW602N odporny na odcynkowanie (DZR), kula chromowana
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Bezobsługowa konstrukcja z niskimi momentami obrotowymi i małymi oporami tarcia
• Kompatybilne siłowniki obrotowe: GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus i KNX
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Zastosowanie

Zawór kulowy VAI61.15-2.5 przeznaczony jest do pracy w zamkniętych instalacjach wodnych jako zawór regulacyjny lub odcinający. Typowe zastosowania to:

• regulacja przepływu przez nagrzewnice, chłodnice i wymienniki ciepła,
• układy grzewcze i chłodnicze stref, pięter oraz pojedynczych pomieszczeń,
• instalacje wentylacyjno‑klimatyzacyjne wymagające precyzyjnej regulacji przepływu,
• funkcje odcinające w gałęziach instalacji, z zachowaniem wysokiej szczelności zamknięcia.

Ze względu na korzystniejsze warunki temperaturowe dla uszczelnienia trzpienia zaleca się montaż zaworu kulowego na przewodzie powrotnym instalacji.

Funkcje i działanie

Charakterystyka regulacji

• Kanał regulacyjny A–AB posiada stałoprocentową charakterystykę przepływu 0…100 % z parametrem ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173.
• Kąt obrotu 90° zapewnia pełne przejście od pozycji całkowicie otwartej do całkowicie zamkniętej.
• W położeniu fabrycznym kanał A–AB jest w 100 % otwarty; po obrocie kuli o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara kanał A–AB zostaje całkowicie zamknięty.
• Wysoki iloraz szerokości zakresów Sv > 500 umożliwia stabilną, precyzyjną regulację także przy małych przepływach.

Konstrukcja i trwałość

• Korpus, kula i trzpień wykonane są z mosiądzu kutego na gorąco CW602N odpornego na odcynkowanie (DZR), co zwiększa odporność na korozję w wodzie instalacyjnej.
• Kula jest chromowana i polerowana, dzięki czemu opory ruchu są niskie, a zużycie gniazda i uszczelnień – zredukowane.
• Uszczelnienie trzpienia realizowane jest przez pierścienie EPDM, zapewniające wysoką szczelność w szerokim zakresie temperatur czynnika.
• Sprzęgło ślizgowe pomiędzy trzpieniem a siłownikiem kompensuje niewielkie niedokładności montażowe i ogranicza przenoszenie przeciążeń.
• Bezobsługowa konstrukcja oraz niskie tarcie na trzpieniu i kuli przekładają się na wysoką trwałość szacunkową zaworu.
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego odpowiada ulepszonej klasie 5 wg EN 60534‑4, co pozwala wykorzystywać zawór także jako element odcinający.

Ograniczenie kawitacji i hałasu

• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powoduje niepożądany hałas.
• Aby jej uniknąć, należy:
  • nie przekraczać maksymalnych dopuszczalnych różnic ciśnienia Δpmax podanych na wykresie przepływu i w tabeli urządzeń współpracujących,
  • zapewnić wymagane ciśnienia statyczne przed i za zaworem zgodnie z wykresem w dokumentacji.
• Jeśli wymagana jest cicha praca, zalecana maksymalna różnica ciśnienia na zaworze wynosi ok. 200 kPa.
• W obiegach wody chłodniczej należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. za pomocą dodatkowego zaworu dławiącego), aby zapobiec kawitacji.

Urządzenia współpracujące (siłowniki obrotowe)

Zawór kulowy VAI61.15-2.5 przeznaczony jest do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens. Dzięki niskim momentom obrotowym możliwe jest zastosowanie kompaktowych siłowników o zróżnicowanej funkcjonalności.

• Siłowniki ze sprężyną powrotną: serie GQD..9A i GMA..9E – umożliwiają powrót do pozycji bezpieczeństwa (np. przy zaniku zasilania).
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, serie GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E.
• Dostępne są siłowniki z:
  • sygnałem 2‑ lub 3‑stawnym,
  • sygnałem analogowym 0/2…10 V DC,
  • interfejsem komunikacyjnym Modbus RTU lub KNX‑TP (zgodnie z kartami katalogowymi siłowników).
• Część siłowników (m.in. GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GDD161.9E) jest dopuszczona wyłącznie do pracy z mediami o temperaturze > 0 °C.
• Dla temperatur czynnika ≤ 0 °C zatwierdzone są wyłącznie siłowniki GLB.., GLD.. i GMA.. (zgodnie z dokumentacją Siemens).
• W aplikacjach wymagających dodatkowych funkcji (np. przełączniki pomocnicze, potencjometry) można zastosować standardowe siłowniki do przepustnic powietrza wraz z odpowiednimi zestawami montażowymi ASK77.x.
• Zawór VAI61.15-2.5 jest dostarczany bez siłownika; siłownik dobiera się i zamawia osobno.

W miejscach narażonych na kondensację oraz przy pracy z mediami o niskiej temperaturze zalecane jest użycie adaptera termicznego ALJ100, przy zachowaniu ograniczeń opisanych w dokumentacji (w szczególności nie wolno stosować ALJ100 z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC ani z ich wersjami z przełącznikami pomocniczymi na 230 V AC).

Dane techniczne

• Model: VAI61.15-2.5
• Rodzaj zaworu: przelotowy zawór kulowy regulacyjny (2‑drogowy), do obiegów zamkniętych
• Seria: VAI61.. (Acvatix)
• Średnica nominalna DN: 15
• Nominalne natężenie przepływu kvs: 2,5 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: zgodnie z ISO 7005 w funkcji temperatury czynnika (zgodnie z wykresem w dokumentacji)
• Charakterystyka przepływu (kanał A–AB): stałoprocentowa 0…100 %, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Kąt obrotu: 90°
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4, klasa L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: −10…120 °C
• Ograniczenie dot. czynników specjalnych: stosowanie czynników na bazie mrówczanu potasu może powodować nieszczelności przy trzpieniu zaworu; producent nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikające z użycia takich mediów.
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7‑1
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz CW602N, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz CW602N
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Uszczelnienia wewnętrzne: pierścienie uszczelniające typu O‑ring
• Montaż siłownika: za pomocą fabrycznie montowanego sprzęgła ślizgowego, bez konieczności stosowania narzędzi
• Wymiary zaworu: B = 26 mm, C = 31 mm, D = 42 mm, L1 = 30,8 mm, L2 = 61,6 mm, H1 = 27,6 mm, H2 = 37,6 mm
• Zalecana minimalna wysokość montażowa H z siłownikiem: > 300 mm (dla siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GDD161.9E oraz GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E..; wartość H obejmuje wysokość siłownika i niezbędny odstęp serwisowy)
• Masa zaworu: ok. 0,3 kg

Montaż i eksploatacja

• Zawór kulowy VAI61.15-2.5 dostarczany jest z instrukcją montażu M4211 i może być łatwo zmontowany z siłownikiem obrotowym bez specjalnych narzędzi ani czynności nastawczych.
• Połączenia rurowe należy wykonywać zgodnie z ISO 7‑1: zawór – gwint wewnętrzny Rp, rurociąg – gwint zewnętrzny R.
• Dla zapewnienia szczelności połączeń:
  • nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • podczas wkręcania i wykręcania używać klucza kontrującego założonego na króciec zaworu.
• Przed montażem upewnić się, że zawór jest instalowany zgodnie z oznaczeniem kierunku przepływu (A → AB) trwale naniesionym na korpusie.
• Dla zwiększenia niezawodności działania zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Podczas prac serwisowych przy zaworze/siłowniku należy:
  • wyłączyć pompę obiegową i odłączyć zasilanie elektryczne siłownika,
  • zamknąć zawory odcinające i spuścić ciśnienie z instalacji,
  • odczekać do całkowitego ostygnięcia instalacji przed demontażem elementów.
• Zawór kulowy nie wymaga okresowej konserwacji; jest konstrukcją bezobsługową.

Podsumowanie

Siemens VAI61.15-2.5 to kompaktowy, 2‑drogowy zawór kulowy regulacyjny DN 15 o przepływie kvs 2,5 m³/h i klasie ciśnienia PN 40, przeznaczony do precyzyjnej regulacji i szczelnego odcinania przepływu wody w instalacjach HVAC. Odporna na odcynkowanie konstrukcja z mosiądzu CW602N, wysoka klasa szczelności, bezobsługowa praca oraz szeroka gama kompatybilnych siłowników obrotowych Siemens sprawiają, że jest to nowoczesne i ekonomiczne rozwiązanie do układów grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych w obiegach zamkniętych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt: Siemens ACVATIX VAI61.15-2.5 – zawór kulowy regulacyjny przelotowy, DN15, kvs 2,5 m³/h, PN40, z przyłączami z gwintem wewnętrznym Rp 1/2" wg ISO 7-1.
• Produkt przeznaczony do stosowania w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jako zawór kulowy regulacyjny lub odcinający, wyłącznie do obiegów zamkniętych.
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268.
• Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do +120 °C.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Zgodnie z dokumentacją może to powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Podczas prac przy zaworze istnieje zagrożenie dla personelu i mienia spowodowane ciśnieniem w instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed pracami serwisowymi należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia.
• W razie potrzeby przed serwisem należy odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Należy przestrzegać krajowych przepisów bezpieczeństwa oraz wszystkich lokalnych i obowiązujących przepisów dotyczących instalacji ciśnieniowych.
• Zawór należy montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie.
• Do połączeń hydraulicznych należy stosować odpowiednie gwinty zgodne z ISO 7-1: zawór Rp, rurociąg R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, aby zapobiec nieszczelnościom.
• Podczas montażu i demontażu należy używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu; nie wolno przenosić siły dokręcania przez korpus w sposób niezgodny z instrukcją.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może przyspieszyć zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powodować hałas i uszkodzenia.
• Dla zwiększenia niezawodności działania producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Zawór nie wymaga konserwacji.
• Nie wyrzucać produktu z odpadami komunalnymi. Utylizację przeprowadzać zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Produkt podlega dyrektywie PED 2014/68/UE jako osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2, bez oznakowania CE zgodnie z Art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Produkt posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).

Pliki do pobrania:
VAI61.15-2.5 Karta katalogowa
VAI61.15-2.5 Instrukcja montażu