VBI61.15-2.5 Zawór kulowy trójdrogowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 2.5 [m3/h]

VBI61.15-2.5 to trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny serii ACVATIX o średnicy nominalnej DN 15 i współczynniku przepływu kvs 2,5 m³/h, z przyłączami gwintowanymi wewnętrznymi Rp ½. Przeznaczony jest do pracy w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór regulacyjny lub odcinający w klasie ciśnienia PN 40. Korpus, kula i trzpień wykonane są z odpornego na odcynkowanie mosiądzu CW602N (DZR), a chromowana, polerowana kula wraz z uszczelnieniami z pierścieni EPDM zapewniają niskie momenty obrotowe, wysoką trwałość oraz bezobsługową eksploatację.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Linia produktowa: ACVATIX
• Model: VBI61.15-2.5
• Rodzaj zaworu: zawór kulowy regulacyjny trójdrogowy
• Średnica nominalna: DN 15
• Współczynnik przepływu kvs: 2,5 m³/h
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Charakterystyka przepływu kanału regulacyjnego (A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka przepływu obejścia (B–AB): liniowa, kvs obejścia > 70% kvs toru A–AB
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia: < 1%
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Kula: mosiądz CW602N (DZR), chromowany, polerowany
• Trzpień: mosiądz CW602N (DZR), przekrój kwadratowy
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Współpraca z siłownikami: elektromechaniczne siłowniki obrotowe Siemens GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus i KNX
• Bezobsługowa konstrukcja: brak wymagań konserwacyjnych przy prawidłowej eksploatacji
• Masa zaworu: ok. 0,29 kg

Zastosowanie

Zawór VBI61.15-2.5 stosowany jest w wodnych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC) jako zawór kulowy regulacyjny lub odcinający, wyłącznie w obiegach zamkniętych. Nadaje się do pracy z:

• wodą grzewczą i wodą gorącą,
• wodą chłodniczą,
• wodą z dodatkiem środków przeciwzamarzaniowych.

Producent zaleca jakość wody zgodnie z VDI 2035. Ze względu na trwałość uszczelnienia trzpienia, rekomendowany jest montaż zaworu na przewodzie powrotnym instalacji grzewczej, gdzie temperatura medium jest niższa.

Zawór trójdrogowy może pracować jako element mieszający lub przełączający (w zależności od konfiguracji układu i kierunku przepływu) w typowych aplikacjach regulacji temperatury i przepływu wody w systemach HVAC.

Funkcje i działanie

Charakterystyka przepływu i regulacja

• Kanał regulacyjny A–AB ma charakterystykę stałoprocentową w zakresie 0…100% otwarcia (ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173).
• Obejście B–AB ma charakterystykę liniową w zakresie 0…100% otwarcia, przy czym kvs(B–AB) > 70% kvs(A–AB).
• Kąt obrotu kuli wynosi 90° – od pełnego otwarcia toru A–AB do pełnego otwarcia toru B–AB.
• Iloraz szerokości zakresów Sv > 500 umożliwia dokładną regulację w szerokim zakresie przepływów przy zachowaniu tolerancji charakterystyki dla spadku ciśnienia 100 kPa.

Praca trójdrogowa (A–AB / B–AB)

• Port AB jest króćcem wspólnym, porty A i B tworzą odpowiednio kanał regulacyjny oraz obejście.
• W położeniu fabrycznym zaworu:
  • A–AB = 100% (kanał regulacyjny całkowicie otwarty),
  • B–AB = 0% (obejście zamknięte).
• Po obrocie o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara:
  • A–AB = 0% (kanał A–AB zamknięty),
  • B–AB = 100% (obejście B–AB całkowicie otwarte).
• Podczas ruchu siłownika następuje jednoczesne przymknięcie jednego kanału i otwarcie drugiego, co umożliwia wykorzystanie zaworu jako zaworu mieszającego lub przełączającego.

Konstrukcja i materiały

• Korpus zaworu (1): mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie CW602N (DZR).
• Przyłącza (2): gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1.
• Gniazdo (3) współpracujące z kulą zapewnia szczelne zamknięcie kanału regulacyjnego.
• Pierścienie uszczelniające O-ring (4, 8): zapewniają szczelność korpusu i trzpienia.
• Kula (5): mosiądz CW602N (DZR), chromowany i polerowany – niskie opory tarcia i wysoka trwałość.
• Trzpień (6): mosiądz CW602N (DZR) o przekroju kwadratowym, zapewniający pewne sprzęgnięcie z siłownikiem.
• Sprzęgło ślizgowe (7): element pośredni między trzpieniem a siłownikiem, umożliwiający łatwy montaż.
• Dławica uszczelniająca trzpienia: pierścienie EPDM.

Dzięki niskim oporom tarcia polerowanej, chromowanej kuli i trzpienia, zawór wymaga niewielkiego momentu obrotowego, co pozwala na stosowanie mniejszych i tańszych siłowników obrotowych, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej trwałości szacunkowej oraz bezobsługowej pracy.

Kawitacja i różnica ciśnienia

Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powoduje niepożądany hałas. Aby jej uniknąć:

• nie należy przekraczać dopuszczalnej różnicy ciśnienia Δp podanej na wykresie przepływu dla zaworów VBI61..,
• należy utrzymywać odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem (p1, p3) zgodnie z zaleceniami producenta,
• jeżeli wymagana jest cicha praca, zalecana maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia wynosi 200 kPa,
• w obiegach wody chłodniczej należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, np. poprzez zastosowanie dodatkowego zaworu dławiącego; maksymalną dopuszczalną różnicę ciśnienia przyjmować według krzywej dla 80 °C na wykresie producenta.

Urządzenia współpracujące – siłowniki

Zawór VBI61.15-2.5 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens. Za pośrednictwem odpowiednich sprzęgieł montażowych możliwa jest beznarzędziowa zabudowa siłownika na zaworze.

Siłowniki dedykowane do zaworów kulowych

• Ze sprężyną powrotną: GQD..9A, GMA..9E
  • sygnał sterujący: 3-stawny lub 0…10 V DC (w zależności od typu),
  • czas obrotu typowo 30/15 lub 90/15 s (otwieranie/zamykanie, wg kart katalogowych siłowników).
• Bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E
  • sygnał sterujący: 2- lub 3-stawny, 0/2…10 V DC lub 0…10 V DC (w zależności od typu),
  • dostępne wersje z interfejsami Modbus RTU oraz KNX-TP.

Dopuszczalna różnica ciśnienia Δpmax oraz ciśnienie zamykające Δps dla kombinacji VBI61.15-2.5 z poszczególnymi siłownikami określone są w tabeli „Urządzenia współpracujące” producenta.

Zastosowania z dodatkowymi funkcjami

Jeżeli wymagane są dodatkowe funkcje, takie jak przełączniki pomocnicze lub potencjometry, można zastosować standardowe siłowniki do przepustnic powietrza Siemens z odpowiednimi zestawami montażowymi ASK77.x (np. ASK77.2, ASK77.3, ASK77.5), zgodnie z instrukcją montażu.

Adapter termiczny ALJ100 (opcjonalny)

• ALJ100 – adapter termiczny do zaworów kulowych, zabezpieczający siłownik w miejscach narażonych na kondensację.
• Dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.
• Zakaz łączenia ALJ100 z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC oraz z siłownikami GMA z przełącznikami pomocniczymi na 230 V AC – groźba porażenia prądem w przypadku nieprawidłowego użycia.

Montaż i wskazówki instalacyjne

Połączenia hydrauliczne

• Przyłącza zaworu: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1.
• Rurociąg powinien mieć gwint zewnętrzny R zgodnie z ISO 7-1.
• W celu uniknięcia nieszczelności:
  • stosować odpowiednią ilość pakuł lub taśmy PTFE (nie używać nadmiernej ilości),
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • podczas skręcania stosować klucz kontrujący, opierając go na korpusie zaworu przy króćcu, do którego przykręcana jest rura.

Kierunek przepływu

• Na korpusie zaworu umieszczony jest symbol kierunku przepływu, który należy uwzględnić przy montażu.
• W pozycji fabrycznej zaworu VBI61.15-2.5 tor A–AB jest całkowicie otwarty, a obejście B–AB zamknięte; po obrocie o 90° – odwrotnie.

Dobór miejsca montażu i ochrona układu

• Producent zaleca montaż zaworu na przewodzie powrotnym instalacji grzewczej (niższa temperatura medium, większa trwałość uszczelnienia trzpienia).
• W celu zwiększenia niezawodności działania zaworu przed zaworem powinien być zainstalowany filtr zanieczyszczeń.
• W miejscach narażonych na kondensację zalecane jest stosowanie adaptera termicznego ALJ100 w celu zabezpieczenia siłownika.

Montaż z siłownikiem

• Zawór kulowy i siłownik obrotowy mogą być zmontowane na obiekcie, bez użycia specjalnych narzędzi.
• Łączniki montażowe są fabrycznie montowane na siłownikach, co umożliwia szybki i prosty montaż na zaworze.
• Zawór VBI61.15-2.5 dostarczany jest z instrukcją montażu M4211, którą należy bezwzględnie uwzględnić podczas instalacji.
• Minimalna wysokość montażowa H (z siłownikiem) dla VBI61.15-2.5 wynosi:
  • > 300 mm – dla siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GDD161.9E,
  • > 300 mm – dla siłowników GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E...

Dopuszczalne czynniki i ograniczenia

• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi.
• Jakość wody powinna odpowiadać wymaganiom VDI 2035.
• Stosowanie czynników opartych na mrówczanie potasu może powodować wycieki przy trzpieniu ze względu na wysoką penetrację wynikającą z niskiego napięcia powierzchniowego takiego medium; producent nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenia wynikające z takiego zastosowania.
• W danych technicznych wskazano, że dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C zatwierdzone są jedynie określone typy siłowników (GLB.., GLD.., GMA..); dobór siłownika należy przeprowadzić zgodnie z kartami katalogowymi siłowników.

Dane techniczne – VBI61.15-2.5

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX
• Typ: zawór kulowy regulacyjny trójdrogowy
• Oznaczenie: VBI61.15-2.5
• DN: 15
• kvs: 2,5 m³/h (zimna woda 5…30 °C, przy Δp = 100 kPa)
• Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005 w dozwolonym zakresie temperatury czynnika (zgodnie z wykresem producenta)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Charakterystyka przepływu kanału regulacyjnego: A–AB stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka przepływu obejścia: B–AB liniowa, kvs(B–AB) > 70% kvs(A–AB)
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia: < 1%
• Kąt obrotu: 90°
• Medium: woda chłodnicza, grzewcza, gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp ½ wg ISO 7-1
• Korpus: mosiądz CW602N (DZR), kuty na gorąco
• Kula: mosiądz CW602N (DZR), chromowany, polerowany
• Trzpień: mosiądz CW602N (DZR), przekrój kwadratowy
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Zgodność z dyrektywą PED: 2014/68/EU, grupa płynów 2, bez oznakowania CE (ogólnie uznana praktyka inżynierska)
• Zgodność EAC: euroazjatycka zgodność
• Masa zaworu: ok. 0,29 kg
• Wymiary korpusu (przy DN 15):
  • B: 26 mm
  • C: 34 mm
  • C1: 48,5 mm
  • D: 42 mm
  • L1: 33,5 mm
  • L2: 67 mm
  • H1: 24,2 mm (od osi rurociągu do punktu zamocowania siłownika)
  • H2: 33,7 mm

Konserwacja, utylizacja i gwarancja

• Konserwacja: zawory kulowe VBI61.. nie wymagają okresowej konserwacji.
• Utylizacja: urządzenia nie należy utylizować jako odpad komunalny; sposób złomowania należy dobrać zgodnie z lokalnymi przepisami i wymaganiami środowiskowymi.
• Gwarancja: dane techniczne w konkretnych aplikacjach obowiązują wyłącznie przy stosowaniu z produktami Siemens wymienionymi w sekcji „Urządzenia współpracujące”; użycie produktów innych producentów powoduje utratę gwarancji.

Podsumowanie

Siemens VBI61.15-2.5 to kompaktowy, trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny DN 15 o kvs 2,5 m³/h, przeznaczony do wymagających instalacji HVAC w klasie ciśnienia PN 40. Wysokiej jakości mosiądz CW602N (DZR), chromowana kula, stałoprocentowa charakterystyka kanału A–AB oraz liniowa charakterystyka obejścia B–AB zapewniają precyzyjną i powtarzalną regulację przepływu. Szerokie możliwości współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens, prosta zabudowa z gwintami Rp ½ oraz bezobsługowa konstrukcja sprawiają, że VBI61.15-2.5 jest nowoczesnym i trwałym rozwiązaniem dla trójdrogowej regulacji przepływu wody w zamkniętych systemach grzewczych, chłodniczych i wentylacyjnych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt: Siemens ACVATIX VBI61.15-2.5 – zawór kulowy regulacyjny trójdrogowy, DN 15, kvs 2,5 m³/h, PN 40, z przyłączami z gwintem wewnętrznym Rp 1/2 zgodnie z ISO 7-1.
• Przeznaczony wyłącznie do stosowania w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Producent wskazuje możliwość wystąpienia wycieków przy trzpieniu oraz wyłącza odpowiedzialność za szkody powstałe wskutek stosowania takiego czynnika.
• Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do +120 °C. Ciśnienie robocze i temperatura pracy muszą być utrzymywane zgodnie z dokumentacją producenta oraz obowiązującymi przepisami lokalnymi.
• Osprzęt ciśnieniowy zgodnie z PED 2014/68/UE, grupa płynów 2. Dla tego typu zaworów producent wskazuje brak oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywy PED.
• Produkt posiada zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).
• Montaż, podłączenie i uruchomienie wykonywać zgodnie z instrukcją producenta oraz krajowymi przepisami bezpieczeństwa.
• Podczas prac serwisowych przy zaworze lub współpracującym siłowniku należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, upuścić ciśnienie z instalacji oraz odczekać do całkowitego ostygnięcia instalacji. W razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków.
• Przed ponownym uruchomieniem zaworu siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany.
• Zawór należy montować wyłącznie zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie. Dla modelu VBI61.15-2.5 położenia robocze muszą odpowiadać oznaczeniom A, B i AB zgodnie z dokumentacją producenta.
• Podczas montażu stosować wyłącznie właściwe połączenia gwintowane: zawór z gwintem wewnętrznym Rp zgodnie z ISO 7-1. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, ponieważ może to spowodować nieszczelność.
• Przy skręcaniu i rozkręcaniu połączeń używać klucza kontrującego na króćcu zaworu. Nie przenosić momentu dokręcania przez korpus zaworu.
• Należy zapewnić warunki pracy bez kawitacji. Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz może powodować hałas. W instalacjach z wodą chłodniczą należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem.
• Dla zwiększenia niezawodności działania producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Produkt nie wymaga konserwacji. Wszelkie czynności wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizować zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami dotyczącymi złomowania i ochrony środowiska.

Pliki do pobrania:
VBI61.15-2.5 Karta katalogowa
VBI61.15-2.5 Instrukcja montażu