VBI61.15-6.3 Zawór kulowy trójdrogowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN15, kvs 6.3 [m3/h]

Siemens VBI61.15-6.3 to trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny ACVATIX™ o średnicy nominalnej DN 15 i współczynniku kvs 6,3 m³/h, przeznaczony do pracy w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Zawór należy do klasy ciśnienia PN 40, posiada przyłącza z gwintem wewnętrznym Rp ½" wg ISO 7-1 oraz kąt obrotu 90°. Charakterystyka stałoprocentowa w kanale regulacyjnym A–AB oraz liniowa w obejściu B–AB, w połączeniu z wysokim ilorazem zakresów Sv > 500, zapewniają precyzyjną regulację przepływu przy współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VBI61.15-6.3
• Rodzaj: zawór kulowy regulacyjny trójdrogowy z obejściem (A–AB kanał regulacyjny, B–AB obejście)
• Zastosowanie: regulacja i odcinanie przepływu wody w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC)
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Średnica nominalna DN: 15
• Współczynnik kvs: 6,3 m³/h (zimna woda 5…30 °C, przy Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500 (kvs / kvr)
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w dopuszczalnym zakresie temperatury czynnika (zgodnie z charakterystyką PN 40)
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C (dla ≤ 0 °C stosować wyłącznie siłowniki GLB.., GLD.. lub GMA..)
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½" wg ISO 7-1
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu – kanał A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka przepływu – obejście B–AB: liniowa, kvs(B–AB) większe niż 70% wartości kvs(A–AB)
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego A–AB: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: < 1% kvs
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, polerowany, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N, trzpień o przekroju kwadratowym (współpraca z siłownikiem obrotowym)
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Maks. różnica ciśnienia Δpmax w kanale regulacyjnym: 350 kPa przy współpracy z dopuszczonymi siłownikami obrotowymi Siemens (GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E)
• Zalecenie dla cichej pracy: maksymalna różnica ciśnienia na zaworze ≤ 200 kPa
• Współpraca z siłownikami: elektromechaniczne siłowniki obrotowe Siemens z i bez sprężyny powrotnej, w tym wersje z komunikacją Modbus RTU i KNX-TP
• Konstrukcja: bezobsługowa, o niskich oporach tarcia dzięki polerowanej, chromowanej kuli i odpowiednio dobranym uszczelnieniom
• Montaż siłownika: bez użycia narzędzi – dzięki fabrycznie montowanym łącznikom na siłownikach obrotowych
• Masa zaworu: ok. 0,305 kg

Zastosowanie

Zawór kulowy trójdrogowy VBI61.15-6.3 jest przeznaczony do pracy w zamkniętych obiegach wody w systemach HVAC, gdzie pełni funkcję zaworu regulacyjnego lub odcinającego. Dzięki trzeciemu króćcowi oraz liniowej charakterystyce obejścia B–AB może być stosowany w układach trójdrogowych z obejściem – zgodnie z projektem instalacji.

• Instalacje grzewcze (woda grzewcza i gorąca) w budynkach mieszkalnych, biurowych i przemysłowych
• Instalacje chłodnicze (woda chłodnicza) w systemach klimatyzacji i centralach wentylacyjnych
• Układy z dodatkiem środków przeciwzamarzaniowych w obiegach wody, przy zachowaniu jakości wody wg VDI 2035
• Aplikacje wymagające dokładnej regulacji przepływu przy wysokich ciśnieniach roboczych (PN 40)

Funkcje i działanie

Charakterystyka przepływu

• Kula zaworu obraca się w zakresie 0…90° pod wpływem momentu siłownika obrotowego.
• W kanale regulacyjnym A–AB obowiązuje charakterystyka stałoprocentowa 0…100%, z parametrem ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173, co umożliwia precyzyjną regulację w szerokim zakresie obciążeń.
• W obejściu B–AB obowiązuje charakterystyka liniowa 0…100%, przy czym kvs(B–AB) jest większe niż 70% kvs(A–AB).
• Wysoki iloraz szerokości zakresów Sv > 500 oznacza, że zawór utrzymuje wymaganą dokładność charakterystyki także przy bardzo małych przepływach (małych wartościach kv).

Praca trójdrogowa i obejście

• Zawór posiada trzy króćce: A, B oraz wspólny króciec AB.
• Pozycja fabryczna:
  • Kanał A–AB = 100% (w pełni otwarty)
  • Obejście B–AB = 0% (zamknięte)
• Po obrocie kuli o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara:
  • Kanał A–AB = 0% (zamknięty)
  • Obejście B–AB = 100% (w pełni otwarte)
• W pozycjach pośrednich następuje płynne przełączanie strumienia pomiędzy króćcami A i B względem AB, zgodnie z sygnałem wysterowania siłownika obrotowego.
• Na korpusie zaworu naniesione są oznaczenia króćców i kierunku przepływu, co ułatwia prawidłowe podłączenie hydrauliczne.

Konstrukcja, materiały i szczelność

• Korpus, kula i trzpień wykonane są z mosiądzu CW602N odpornego na odcynkowanie (DZR), co zwiększa trwałość w instalacjach wodnych.
• Kula jest polerowana i chromowana, co ogranicza opory tarcia oraz zużycie współpracujących powierzchni i uszczelnień.
• Dławica trzpienia uszczelniona jest pierścieniami EPDM, zapewniając wysoką szczelność w szerokim zakresie temperatur.
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego A–AB:
  • wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4.
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: nieszczelność < 1% kvs.
• Konstrukcja zaworu jest bezobsługowa – zgodnie z kartą katalogową model VBI61.15-6.3 nie wymaga okresowej konserwacji.

Praca bez kawitacji i ograniczenie hałasu

• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz generuje niepożądany hałas.
• Aby jej uniknąć, należy:
  • nie przekraczać maksymalnej dopuszczalnej różnicy ciśnienia Δpmax określonej dla zaworu i zastosowanego siłownika,
  • utrzymywać odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem zgodnie z wytycznymi producenta.
• Δpmax dla prawie zamkniętego zaworu kulowego zależy od ciśnienia statycznego i temperatury czynnika (patrz wykresy kawitacji w dokumentacji projektowej producenta).
• Jeśli wymagana jest cicha praca, zalecana jest maksymalna różnica ciśnienia na zaworze rzędu 200 kPa.
• W obiegach wody chłodniczej konieczne jest zapewnienie odpowiedniego przeciwciśnienia za zaworem, np. przez zastosowanie dodatkowego zaworu dławiącego; maksymalną dopuszczalną różnicę ciśnienia na zaworze przyjmować zgodnie z krzywą dla 80 °C na wykresie kawitacji.

Siłowniki współpracujące

Zawór VBI61.15-6.3 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens. Niskie momenty obrotowe kuli pozwalają na stosowanie kompaktowych, ekonomicznych siłowników.

Siłowniki obrotowe do bezpośredniej współpracy

• Siłowniki ze sprężyną powrotną:
  • GQD..9A (np. GQD131.9A, GQD161.9A) – 24 V AC/DC, sterowanie 3-stawne, czas przebiegu typ. 30/15 s, z funkcją sprężyny powrotnej.
  • GMA..9E (np. GMA131.9E, GMA161.9E, GMA161.9E/MO) – 24 V AC/DC, sterowanie 3-stawne lub sygnałem 0…10 V DC, wersje także z komunikacją Modbus RTU, czas przebiegu typ. 90/15 s, sprężyna powrotna.
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej:
  • GSD161.9A – 24 V AC/DC, sterowanie 0…10 V DC, czas przebiegu ok. 30 s.
  • GDB..9E.. (GDB141.9E, GDB341.9E, GDB161.9E, GDB161.9E/MO) – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2- lub 3-stawne, 0/2…10 V DC lub Modbus RTU.
  • GLD161.9E.. (w tym GLD161.9E/MO) – 24 V AC/DC, sterowanie 0/2…10 V DC lub Modbus RTU, czas przebiegu ok. 30 s.
  • GLB..9E.. (GLB141.9E, GLB341.9E, GLB161.9E, GLB161.9E/MO) – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2- lub 3-stawne, 0/2…10 V DC lub Modbus RTU.
  • GDB111.9E/KN, GLB111.9E/KN – 24 V AC, komunikacja KNX-TP, czasy przebiegu typ. 150/120 s.
  • GDB111.9E/MO, GLB111.9E/MO – 24 V AC, komunikacja Modbus RTU, czasy przebiegu typ. 150/120 s.
  • GDD161.9E – 24 V AC/DC, sterowanie 0/2…10 V DC, czas przebiegu ok. 30 s.

Dopuszczalna różnica ciśnienia z siłownikami

• Dla modelu VBI61.15-6.3 maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia w kanale regulacyjnym Δpmax = 350 kPa przy współpracy z siłownikami: GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E.
• Δpmax obowiązuje w całym zakresie wysterowania zaworu przez siłownik obrotowy.
• Jeżeli wymagana jest cicha praca, producent zaleca przyjmowanie Δpmax = 200 kPa na zaworze.

Dodatkowe funkcje – przełączniki pomocnicze i potencjometry

W aplikacjach wymagających dodatkowych funkcji (np. przełączniki pomocnicze, potencjometry) możliwe jest zastosowanie standardowych siłowników obrotowych do przepustnic powietrza z odpowiednimi zestawami montażowymi:

• GMA..1E (ze sprężyną powrotną) + ASK77.2 – zestaw montażowy do zaworów kulowych do siłowników GMAxx1.9E z opcjonalnymi przełącznikami pomocniczymi / potencjometrami.
• GLB..1E (bez sprężyny powrotnej) + ASK77.3 – zestaw montażowy do zaworów kulowych do siłowników GLBxx1.9E.
• GQD..1A (ze sprężyną powrotną) + ASK77.5 – zestaw montażowy do zaworów kulowych do siłowników GQDxx1.9A.
• GSD..1A (bez sprężyny powrotnej) + ASK77.5 – zestaw montażowy do zaworów kulowych do siłowników GSDxx1.9A (z wyjątkiem typów GSD141.1A i GSD341.1A, które nie są kompatybilne).

Adapter termiczny ALJ100 (opcjonalny)

• ALJ100 – adapter termiczny do zaworów kulowych, stosowany w miejscach narażonych na kondensację w celu ochrony siłownika.
• Dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.
• Ze względów bezpieczeństwa:
  • nie wolno stosować adaptera ALJ100 z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC,
  • nie wolno stosować adaptera ALJ100 z siłownikami GMA wyposażonymi w przełączniki pomocnicze na napięcie 230 V AC.

Projektowanie i montaż

Projektowanie instalacji

• Zalecany jest montaż zaworu na przewodzie powrotnym, gdzie temperatura wody jest niższa, co korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.
• Aby zwiększyć niezawodność działania zaworu, przed nim powinien być zainstalowany filtr zanieczyszczeń.
• Należy zapewnić pracę bez kawitacji, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi Δpmax oraz wymaganych ciśnień statycznych.
• W obiegach wody chłodniczej trzeba zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. zawór dławiący) i przyjmować Δpmax zgodnie z krzywą dla 80 °C na wykresie kawitacji.
• Czynniki na bazie mrówczanu potasu: ich stosowanie może prowadzić do wycieków na trzpieniu zaworu z powodu wysokiej penetracji wynikającej z niskiego napięcia powierzchniowego medium. Producent nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenia wynikające ze stosowania takich czynników z zaworami kulowymi.

Połączenia hydrauliczne

• Gwinty przyłączeniowe zaworu: Rp (wewnętrzne, równoległe) wg ISO 7-1.
• Gwinty rurociągu: R (zewnętrzne), kompatybilne z Rp wg ISO 7-1.
• Dla zapewnienia szczelności:
  • stosować właściwy typ śrubunków zgodny z ISO 7-1,
  • nie używać nadmiernej ilości pakuł lub taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • podczas skręcania/rozkręcania rurociągu stosować klucz kontrujący na korpusie zaworu, przy króćcu aktualnie łączonym.

Montaż zaworu i siłownika

• Zawór kulowy VBI61.15-6.3 oraz siłownik obrotowy mogą być w prosty sposób zmontowane na obiekcie – bez specjalnych narzędzi i bez dodatkowych czynności nastawczych.
• Siłownik obrotowy jest mocowany na kwadratowym trzpieniu zaworu za pomocą fabrycznie zamontowanego sprzęgła, co umożliwia szybki montaż i demontaż.
• Podczas montażu należy zwrócić uwagę na oznaczenia króćców A, B, AB oraz kierunku przepływu na korpusie i podłączyć zawór zgodnie z projektem instalacji.

Bezpieczeństwo eksploatacji

• Prace serwisowe przy zaworze kulowym i współpracującym siłowniku należy wykonywać przy wyłączonej pompie i odłączonym napięciu zasilającym.
• Przed rozpoczęciem prac należy:
  • zamknąć zawory odcinające,
  • spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia,
  • w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem instalacji należy upewnić się, że siłownik jest prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Należy przestrzegać krajowych przepisów i wytycznych dotyczących bezpieczeństwa w trakcie montażu, eksploatacji i serwisu.

Dane techniczne

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VBI61.15-6.3
• Rodzaj zaworu: zawór kulowy regulacyjny trójdrogowy z obejściem
• Nr magazynowy: BPZ:VBI61.15-6.3
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005 w dopuszczalnym zakresie temperatury czynnika (charakterystyka PN 40 dla płynów grupy 2)
• Dopuszczalna grupa płynów: grupa 2 wg dyrektywy PED 2014/68/EU (osprzęt ciśnieniowy)
• Średnica nominalna (DN): 15 mm
• kvs: 6,3 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Sv: > 500 (kvs / kvr)
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka kanału regulacyjnego A–AB: 0…100 %, stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka obejścia B–AB: 0…100 %, liniowa, kvs > 70 % kvs(A–AB)
• Stopień nieszczelności kanału A–AB: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: < 1 % kvs
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wg VDI 2035)
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C
  • dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C zatwierdzone są tylko siłowniki GLB.., GLD.. oraz GMA..
• Maks. różnica ciśnienia Δpmax (kanał A–AB): 350 kPa (dla współpracujących siłowników GQD..9A, GSD161.9A, GDB..9E.., GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E)
• Zalecana Δpmax dla cichej pracy: 200 kPa
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp ½" wg ISO 7-1
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, polerowany, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N (trzpień o przekroju kwadratowym)
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Połączenie z siłownikiem: sprzęgło ślizgowe na trzpieniu zaworu, montaż siłownika bez użycia narzędzi
• Wymiary (przyłącza Rp ½"):
  • B: 26 mm
  • C: 34 mm
  • C1: 49,5 mm
  • D: 42 mm
  • L1: 33,5 mm
  • L2 (długość zaworu): 67 mm
  • H1 (od osi rurociągu do punktu mocowania siłownika): 27,6 mm
  • H2: 37,6 mm
• Masa: ok. 0,305 kg

Podsumowanie

Siemens VBI61.15-6.3 to kompaktowy, trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny PN 40 o współczynniku kvs 6,3 m³/h, przeznaczony do precyzyjnej regulacji przepływu wody w obiegach zamkniętych instalacji grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych. Solidna konstrukcja z mosiądzu DZR CW602N, wysoka szczelność kanału regulacyjnego, szeroki zakres temperatur, możliwość współpracy z bogatą gamą nowoczesnych siłowników obrotowych Siemens (w tym z Modbus RTU i KNX-TP) oraz łatwy montaż na gwintowanych przyłączach Rp ½" sprawiają, że VBI61.15-6.3 jest uniwersalnym i trwałym wyborem do profesjonalnych systemów HVAC.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt przeznaczony do stosowania wyłącznie w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, jako trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny lub odcinający, wyłącznie do obiegów zamkniętych.
• Zawór VBI61.15-6.3 jest osprzętem ciśnieniowym grupy płynów 2 zgodnie z PED 2014/68/UE; zgodnie z dokumentacją producenta nie podlega oznakowaniu CE na podstawie art. 3 ust. 3. Posiada zgodność EAC.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizację przeprowadzać zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Montaż, uruchomienie i serwis wykonywać wyłącznie przez wykwalifikowany personel, zgodnie z dokumentacją producenta oraz krajowymi przepisami bezpieczeństwa.
• Podczas prac przy zaworze lub współpracującym siłowniku istnieje zagrożenie dla personelu i mienia spowodowane ciśnieniem instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed rozpoczęciem prac serwisowych należy wyłączyć pompę i zasilanie, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do całkowitego ostygnięcia układu. W razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków.
• Przed ponownym uruchomieniem zaworu współpracujący siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany.
• Produkt należy montować wyłącznie w dopuszczalnej pozycji montażu wskazanej w instrukcji producenta oraz zgodnie z oznaczonym kierunkiem przepływu na korpusie zaworu.
• Połączenia hydrauliczne należy wykonywać zgodnie z ISO 7-1: zawór z gwintem wewnętrznym Rp, rurociąg z gwintem zewnętrznym R. Należy unikać nadmiernej ilości pakuł lub taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”.
• Podczas dokręcania lub odkręcania połączeń należy stosować klucz kontrujący przy króćcu zaworu, do którego przykręcana lub odkręcana jest rura. Nieprawidłowy montaż może spowodować nieszczelność.
• Aby zwiększyć niezawodność działania, producent zaleca montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Należy zapewnić warunki pracy bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnych różnic ciśnienia może przyspieszyć zużycie zaworu i powodować niepożądany hałas.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Producent wskazuje, że taki czynnik może powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Zakres temperatury czynnika dla modelu VBI61.15-6.3 wynosi od -10 °C do +120 °C. Klasa ciśnienia: PN 40.
• Produkt jest bezobsługowy; wszelkie czynności wykonywać zgodnie z dokumentacją producenta.
• Stosowanie niekompatybilnych siłowników lub produktów innych producentów może skutkować nieprawidłową pracą urządzenia oraz utratą gwarancji producenta.

Pliki do pobrania:
VBI61.15-6.3 Karta katalogowa
VBI61.15-6.3 Instrukcja montażu