VBI61.50-40 Zawór kulowy trójdrogowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN50, kvs 40 [m3/h]

VBI61.50-40 to trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny z serii Acvatix, o średnicy DN 50 i współczynniku przepływu kvs = 40 m3/h, przeznaczony do pracy w zamkniętych instalacjach grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych jako zawór regulacyjny lub odcinający. Korpus z mosiądzu odpornego na odcynkowanie CW602N (DZR), przyłącza gwintowane Rp 2" oraz kąt obrotu 90° umożliwiają precyzyjną regulację przepływu wody w obiegach HVAC, we współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: Acvatix
• Model: VBI61.50-40
• Rodzaj: trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny / odcinający
• Średnica nominalna: DN 50
• Współczynnik kvs: 40 m3/h (przy Δp = 100 kPa, woda 5…30 °C)
• Iloraz szerokości zakresów: Sv > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w funkcji temperatury czynnika (zawór PN40)
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp 2" wg ISO 7-1
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Charakterystyka przepływu kanału regulacyjnego A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Charakterystyka przepływu obejścia B–AB: liniowa, kvs obejścia > 70% kvs A–AB
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego A–AB: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: < 1% kvs
• Media robocze: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (jakość wody wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Korpus, kula, trzpień: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N; kula chromowana
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Bezobsługowa konstrukcja dzięki niskim oporom tarcia polerowanej, chromowanej kuli i trzpienia
• Niskie momenty obrotowe – możliwość stosowania mniejszych i tańszych siłowników obrotowych
• Współpraca z siłownikami obrotowymi: GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus/KNX
• Brak konieczności konserwacji: zawór kulowy nie wymaga okresowego serwisowania

Zastosowanie

Zawór VBI61.50-40 jest przeznaczony do:

• instalacji grzewczych (woda grzewcza, gorąca),
• układów chłodniczych (woda lodowa, roztwory z dodatkiem środków przeciwzamarzaniowych),
• systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych,
• obiegów zamkniętych, jako zawór regulacyjny lub odcinający.

Dzięki trójdrogowej konstrukcji i odpowiednio ukształtowanej charakterystyce przepływu zawór może pracować jako element mieszający lub rozdzielający w układach hydraulicznych, zapewniając stabilną regulację przepływu przez wymienniki ciepła, centrale wentylacyjne, belki chłodzące czy pętle ogrzewania/chłodzenia.

Funkcje i działanie

Charakterystyka przepływu

• Kanał regulacyjny A–AB posiada charakterystykę stałoprocentową (logarytmiczną), ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173 – zapewnia to dobrą regulację w szerokim zakresie obciążeń.
• Obejście B–AB ma charakterystykę liniową, a jego kvs jest większe niż 70% kvs kanału A–AB – ułatwia to zrównoważenie hydrauliczne w aplikacjach mieszających/obejściowych.
• Kąt obrotu kuli wynosi 90°, co umożliwia bezpośrednią współpracę z standardowymi siłownikami obrotowymi Siemens.

Kierunek przepływu i położenia robocze

• Fabryczne położenie kuli:
  • A–AB = 100% (kanał regulacyjny otwarty),
  • B–AB = 0% (obejście zamknięte).
• Po obrocie o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara:
  • A–AB = 0% (kanał regulacyjny zamknięty),
  • B–AB = 100% (obejście całkowicie otwarte).
• Kierunek przepływu jest oznaczony na korpusie zaworu i musi być zachowany przy montażu.

Szczelność i komfort akustyczny

• Bardzo dobra szczelność kanału regulacyjnego A–AB (ulepszona klasa 4 wg EN 60534-4) ogranicza przepływ upływowy i podnosi efektywność energetyczną instalacji.
• Obejście B–AB ma stopień nieszczelności < 1% kvs.
• Dla zapewnienia cichej pracy zaleca się przyjmowanie maksymalnej różnicy ciśnienia na zaworze kulowym Δp ≤ 200 kPa, zgodnie z zaleceniami producenta.

Kawitacja

• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda oraz powoduje hałas – należy jej unikać, dotrzymując dopuszczalnych różnic ciśnień Δpmax oraz wymaganych ciśnień statycznych przed i za zaworem.
• Dla obiegów z wodą chłodniczą należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. dodatkowy zawór dławiący) i przyjmować dopuszczalną różnicę ciśnienia według krzywej dla 80 °C.

Urządzenia współpracujące i siłowniki

Zawór VBI61.50-40 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens. Zgodnie z kartą katalogową mogą być stosowane:

• Siłowniki ze sprężyną powrotną:
  • GQD..9A (np. GQD131.9A, GQD161.9A) – 24 V AC/DC, pozycjonowanie 3‑stawne lub 0…10 V DC, czas obrotu 30/15 s, sprężyna powrotna 15 s,
  • GMA..9E (np. GMA131.9E, GMA161.9E, GMA161.9E/MO) – 24 V AC/DC, sterowanie 3‑stawne, 0…10 V DC lub Modbus RTU, czas obrotu 90/15 s, sprężyna powrotna 15 s.
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej:
  • GSD161.9A – 24 V AC/DC, sygnał ciągły 0…10 V DC, czas obrotu 30 s,
  • GDB..9E.. (np. GDB141.9E, GDB341.9E, GDB161.9E, GDB161.9E/MO) – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2- lub 3‑stawne, 0/2…10 V DC albo Modbus RTU,
  • GLD161.9E.. (w tym GLD161.9E/MO) – 24 V AC/DC, 0/2…10 V DC lub Modbus RTU, czas obrotu 30 s,
  • GLB..9E.. (np. GLB141.9E, GLB341.9E, GLB161.9E, GLB161.9E/MO) – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2- lub 3‑stawne, 0/2…10 V DC lub Modbus RTU,
  • GDD161.9E – 24 V AC/DC, sygnał 0/2…10 V DC, czas obrotu 30 s.

Dla mediów o temperaturze ≤ 0 °C producent dopuszcza wyłącznie siłowniki z serii GLB.., GLD.. i GMA... Siłowniki GDB.., GSD.., GQD.. i GDD.. mogą być stosowane tylko dla temperatur czynnika powyżej 0 °C.

W aplikacjach wymagających dodatkowych funkcji (np. przełączniki pomocnicze, potencjometr) można stosować standardowe siłowniki do przepustnic powietrza z odpowiednimi zestawami montażowymi:

• GMA..1E + ASK77.2 – siłownik ze sprężyną powrotną z opcjonalnym potencjometrem/przełącznikami pomocniczymi,
• GLB..1E + ASK77.3 – siłownik bez sprężyny powrotnej z potencjometrem/przełącznikami pomocniczymi,
• GQD..1A + ASK77.5 – siłownik ze sprężyną powrotną z przełącznikiem pomocniczym,
• GSD..1A + ASK77.5 – siłownik bez sprężyny powrotnej z przełącznikiem pomocniczym (z wyłączeniem typów GSD141.1A i GSD341.1A, które nie są kompatybilne z zaworami kulowymi).

Montaż i podłączenie hydrauliczne

• Zawór kulowy i siłownik obrotowy mogą być łatwo montowane na obiekcie – bez specjalnych narzędzi i czynności nastawczych; łączniki montażowe są fabrycznie zamontowane na siłownikach.
• Pozycję montażu należy dobrać zgodnie z zaleceniami producenta; wymagana jest odpowiednia wysokość montażowa H > 335 mm przy zastosowaniu siłowników GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E...
• Przyłącza hydrauliczne:
  • stosować śrubunki zgodne z ISO 7-1: zawór kulowy (gwint wewnętrzny) = „Rp”, rurociąg (gwint zewnętrzny) = „R”,
  • nie używać nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”, aby nie przeciążyć gniazda zaworu,
  • stosować klucz kontrujący na króćcu zaworu podczas przykręcania/odkręcania rury.
• Przed zaworem zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń w celu zwiększenia niezawodności działania.
• Ze względu na trwałość uszczelnienia trzpienia zaleca się montaż zaworu na przewodzie powrotnym, gdzie temperatura jest niższa.
• W miejscach narażonych na kondensację wskazane jest zastosowanie adaptera termicznego ALJ100 w celu ochrony siłownika; dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.

Bezpieczeństwo i eksploatacja

• Podczas prac serwisowych:
  • wyłączyć pompę i napięcie zasilające,
  • zamknąć zawory odcinające,
  • upuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej ostygnięcia,
  • w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika,
  • przed ponownym uruchomieniem upewnić się, że siłownik jest prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Przestrzegać krajowych przepisów bezpieczeństwa dotyczących instalacji ciśnieniowych i elektrycznych.
• Producent nie zaleca stosowania zaworu z czynnikami na bazie mrówczanu potasu – mogą one powodować wycieki na trzpieniu z powodu wysokiej zdolności penetracji; za uszkodzenia wynikające z użycia takiego czynnika Siemens nie ponosi odpowiedzialności.
• Gwarancja parametrów technicznych obowiązuje przy stosowaniu zaworu z siłownikami Siemens wymienionymi w sekcji „Urządzenia współpracujące”.

Dane techniczne – VBI61.50-40

• Typ zaworu: VBI61.50-40
• Rodzaj: trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny
• Średnica nominalna DN: 50
• Klasa ciśnienia: PN 40 (wg ISO 7268)
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005 w dopuszczalnym zakresie temperatury czynnika
• kvs: 40 m3/h
• Sv: > 500
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka kanału A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI/VDE 2173
• Charakterystyka obejścia B–AB: liniowa, kvs(B–AB) > 70% kvs(A–AB)
• Stopień nieszczelności A–AB: EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności B–AB: < 1% kvs
• Media: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (jakość wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz CW602N, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz CW602N
• Uszczelnienia trzpienia: pierścienie EPDM
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp 2" wg ISO 7-1
• Wymiary (przy DN 50):
  • B: 67 mm
  • C: 68,9 mm
  • C1: 102,5 mm
  • D: 42 mm
  • L1: 65,5 mm
  • L2: 131 mm
  • H1 (od osi rurociągu do punktu mocowania siłownika): 52,8 mm
  • H2: 62,8 mm
  • Minimalna wysokość montażowa H (z siłownikami GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E..): > 335 mm
• Masa zaworu: ok. 2,215 kg
• Grupa płynów (PED 2014/68/EU): grupa 2; osprzęt ciśnieniowy wg artykułu 1 ust. 1, projekt zgodny z ogólnie uznaną praktyką inżynierską (bez oznakowania CE wg art. 3, ust. 3)
• Zgodność EAC: euroazjatycka zgodność

Podsumowanie

Siemens VBI61.50-40 to solidny, trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny PN40, DN 50 z korpusem z mosiądzu DZR i kvs 40 m3/h, przeznaczony do wymagających instalacji HVAC w obiegach zamkniętych. Stałoprocentowa charakterystyka kanału A–AB, liniowe obejście B–AB, wysoka szczelność, niskie momenty obrotowe oraz możliwość współpracy z szeroką gamą nowoczesnych siłowników obrotowych Siemens sprawiają, że jest to uniwersalne rozwiązanie do precyzyjnej regulacji przepływu w systemach grzewczych i chłodniczych średniej i dużej mocy.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Zgodność EAC (Euroazjatycka zgodność).
• Produkt podlega dyrektywie ciśnieniowej PED 2014/68/UE jako osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2; dla tego typu zaworu nie przewidziano oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizować zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami dotyczącymi odpadów technicznych.
• Montaż i uruchomienie wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta oraz właściwymi przepisami krajowymi i zasadami bezpieczeństwa.
• Podczas prac przy zaworze lub współpracującym siłowniku istnieje zagrożenie dla ludzi i mienia spowodowane ciśnieniem instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed rozpoczęciem prac serwisowych należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji oraz odczekać do całkowitego ostygnięcia instalacji.
• W razie potrzeby przed serwisem odłączyć przewody elektryczne od zacisków. Przed ponownym uruchomieniem siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Zawór przeznaczony jest do stosowania w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Stosować wyłącznie z dopuszczonymi czynnikami: wodą chłodniczą, wodą grzewczą, wodą gorącą oraz wodą ze środkami przeciwzamarzaniowymi.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu, ponieważ może to powodować wycieki przy trzpieniu.
• Przestrzegać dopuszczalnych parametrów pracy produktu: klasa ciśnienia PN 40, temperatura czynnika od -10 do 120 °C.
• Aby uniknąć kawitacji, nadmiernego hałasu i przyspieszonego zużycia zaworu, nie przekraczać dopuszczalnych różnic ciśnień oraz zapewnić odpowiednie warunki pracy instalacji zgodnie z dokumentacją producenta.
• Dla zwiększenia niezawodności działania przed zaworem należy stosować filtr zanieczyszczeń.
• Produkt montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie zaworu oraz we właściwej pozycji montażu określonej przez producenta.
• Połączenia hydrauliczne wykonywać wyłącznie z gwintami zgodnymi z ISO 7-1. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE, nie dokręcać gwintu rurowego do oporu i używać klucza kontrującego przy odpowiednim króćcu, aby ograniczyć ryzyko nieszczelności i uszkodzenia korpusu.
• Produkt należy stosować wyłącznie z kompatybilnymi siłownikami wskazanymi przez producenta. Zastosowanie nieprzewidzianych produktów współpracujących może prowadzić do nieprawidłowej pracy urządzenia.
• Zawór nie wymaga konserwacji; wszelkie czynności obsługowe wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta.

Pliki do pobrania:
VBI61.50-40 Karta katalogowa
VBI61.50-40 Instrukcja montażu