VBI61.40-25 Zawór kulowy trójdrogowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN40, kvs 25 [m3/h]

VBI61.40-25 to trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny ACVATIX klasy ciśnienia PN 40, o średnicy nominalnej DN 40 i współczynniku przepływu kvs = 25 m³/h, z przyłączami gwintowanymi wewnętrznymi Rp 1½ wg ISO 7-1. Przeznaczony jest do instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych w obiegach zamkniętych, gdzie może pracować jako zawór regulacyjny lub odcinający. Zawór współpracuje z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens serii GQD..9A, GMA..9E.., GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.. i GDD161.9E, zapewniając precyzyjną automatyczną regulację przepływu w systemach HVAC.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX
• Model: VBI61.40-25
• Numer katalogowy / magazynowy: BPZ:VBI61.40-25
• Rodzaj: trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny z obejściem, gwint wewnętrzny
• Zastosowanie: regulacja i odcinanie przepływu w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych; do obiegów zamkniętych
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Średnica nominalna: DN 40
• Współczynnik przepływu kvs: 25 m³/h (woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów: Sv > 500 – bardzo dobra regulacyjność w całym zakresie otwarcia
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp 1½ wg ISO 7-1
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu kanału regulacyjnego A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka przepływu obejścia B–AB: liniowa, przy czym kvs obejścia jest większe niż 70% wartości A–AB
• Stopień nieszczelności kanału A–AB: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: < 1% kvs
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C (dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C zatwierdzone są tylko siłowniki GLB.., GLD.. i GMA..)
• Korpus, kula, trzpień: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N; kula polerowana, chromowana
• Uszczelnienia: pierścienie i pierścienie uszczelniające O-ring z EPDM
• Montaż siłownika: poprzez sprzęgło ślizgowe, bez użycia narzędzi (zależnie od typu siłownika)
• Masa zaworu: ok. 1,365 kg

Zastosowanie

Zawór kulowy VBI61.40-25 przeznaczony jest do pracy w zamkniętych obiegach wodnych instalacji HVAC jako element regulacyjny lub odcinający, w szczególności:

• w obiegach wody grzewczej i gorącej w instalacjach centralnego ogrzewania,
• w obiegach wody chłodniczej w systemach klimatyzacji i chłodzenia,
• w układach z obejściem (kanał B–AB) wymagających sterowania rozdziałem przepływu między gałęziami.

Dzięki trójdrogowej konstrukcji A–AB / B–AB i odpowiednio dobranej charakterystyce przepływu zawór zapewnia stabilną regulację w szerokim zakresie przepływów, również przy małych otwarciach.

Funkcje i działanie

Charakterystyka przepływu i regulacja

• Kanał regulacyjny A–AB: charakterystyka stałoprocentowa (ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173) w zakresie 0…100%, co zapewnia łagodną, precyzyjną regulację mocy wymienników ciepła.
• Obejście B–AB: charakterystyka liniowa w zakresie 0…100%, przy kvs obejścia > 70% kvs kanału A–AB, co umożliwia przewidywalny przepływ w gałęzi obejściowej.
• Kąt obrotu 90° – pełne otwarcie/zamknięcie odbywa się w jednym ćwierćobrocie wału siłownika, co upraszcza sterowanie i dobór siłownika obrotowego.

Położenia zaworu i kierunek przepływu

• Zawór posiada trzy króćce oznaczone jako A, B oraz AB.
• Położenie fabryczne (bez obrotu):
  • A–AB = 100% otwarcia,
  • B–AB = 0% (zamknięte obejście).
• Po obrocie o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara:
  • A–AB = 0% (zamknięty kanał A–AB),
  • B–AB = 100% otwarcia.
• Kierunek przepływu jest oznaczony na korpusie zaworu (oznaczenie laserowe) i musi być zachowany przy montażu.

Szczelność i trwałość

• Wysoka szczelność kanału A–AB: stopień nieszczelności wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4.
• Obejście B–AB: nieszczelność < 1% kvs.
• Bezobsługowa konstrukcja: zawory kulowe VBI61.. nie wymagają konserwacji.
• Wysoka trwałość: niskie opory tarcia trzpienia i polerowanej, chromowanej kuli z mosiądzu DZR ograniczają zużycie i zwiększają żywotność.

Ograniczenie hałasu i kawitacji

• Kawitacja przyspiesza zużycie kuli i gniazda zaworu oraz powoduje hałas – należy jej unikać, dotrzymując dopuszczalnych różnic ciśnień Δp zgodnie z wykresami doboru.
• Różnica ciśnienia Δpmax powinna być dobrana według tabeli „Urządzenia współpracujące” dla danej kombinacji zawór–siłownik.
• Jeśli wymagana jest cicha praca, zaleca się, aby maksymalna różnica ciśnień na zaworze kulowym nie przekraczała 200 kPa.
• W obiegach wody chłodniczej, aby zapobiec kawitacji, należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem kulowym, np. przez zastosowanie dodatkowego zaworu dławiącego; maksymalną dopuszczalną różnicę ciśnień na zaworze przyjmuje się zgodnie z krzywą dla 80 °C na wykresie w dokumentacji.

Urządzenia współpracujące – siłowniki obrotowe

Zawór VBI61.40-25 jest przeznaczony do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens o kącie obrotu 90°. Dla zaworów kulowych VAI61.. / VBI61.. przewidziano:

• Siłowniki ze sprężyną powrotną:
  • GQD..9A (np. GQD131.9A, GQD161.9A) – 24 V AC/DC, sterowanie 3-stawne lub 0…10 V DC, czas obrotu 30/15 s, funkcja sprężyny powrotnej 15 s.
  • GMA..9E.. (np. GMA131.9E, GMA161.9E, GMA161.9E/MO) – 24 V AC/DC, sterowanie 3-stawne, 0…10 V DC lub Modbus RTU, czas obrotu 90/15 s, sprężyna powrotna 15 s.
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej:
  • GSD161.9A – 24 V AC/DC, sterowanie 0…10 V DC, czas obrotu 30 s.
  • GDB..9E.. – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2-/3-stawne, 0/2…10 V DC, Modbus RTU lub KNX-TP, typowe czasy obrotu 150/120 s.
  • GLD161.9E.. – 24 V AC/DC, sterowanie 0/2…10 V DC lub Modbus RTU, czas obrotu 30 s.
  • GLB..9E.. – 24 V AC/DC lub 100–240 V AC, sterowanie 2-/3-stawne, 0/2…10 V DC, Modbus RTU lub KNX-TP, typowe czasy obrotu 150/120 s.
  • GDD161.9E – 24 V AC/DC, sterowanie 0/2…10 V DC, czas obrotu 30 s.
• Δpmax i Δps (maksymalne różnice ciśnień w kanale regulacyjnym i przy zamykaniu) należy dobierać według tabeli „Urządzenia współpracujące” dla konkretnej kombinacji zawór–siłownik.
• Dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C dopuszczalne są tylko siłowniki serii GLB.., GLD.. i GMA...
• Dodatkowe funkcje: gdy wymagany jest przełącznik pomocniczy lub potencjometr, można zastosować standardowe siłowniki do przepustnic powietrza z odpowiednimi zestawami montażowymi:
  • GMA..1E + ASK77.2 – do zaworów kulowych VAI61.. / VBI61.., ze sprężyną powrotną (potencjometr, przełącznik pomocniczy),
  • GLB..1E + ASK77.3 – bez sprężyny powrotnej (potencjometr, przełącznik pomocniczy),
  • GQD..1A + ASK77.5 – ze sprężyną powrotną (przełącznik pomocniczy),
  • GSD..1A + ASK77.5 – bez sprężyny powrotnej (przełącznik pomocniczy).
• Gwarancja: podane dane techniczne w zastosowaniach obowiązują wyłącznie przy stosowaniu z siłownikami Siemens wymienionymi w dokumentacji; użycie produktów innych producentów powoduje utratę gwarancji.

Montaż i podłączenie hydrauliczne

• Zaleca się montaż zaworu kulowego na przewodzie powrotnym, gdzie niższa temperatura czynnika sprzyja trwałości uszczelnienia trzpienia.
• W celu zwiększenia niezawodności pracy zaworu przed zaworem powinien być zainstalowany filtr zanieczyszczeń.
• Przyłącza gwintowane:
  • zawór kulowy: gwint wewnętrzny Rp wg ISO 7-1,
  • rurociąg: gwint zewnętrzny R wg ISO 7-1.
• Aby zapobiec nieszczelnościom:
  • stosować odpowiednie śrubunki zgodne z ISO 7-1,
  • nie stosować zbyt dużej ilości pakuł ani taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”,
  • stosować klucz kontrujący na korpusie zaworu przy przykręcaniu/odkręcaniu rury.
• Przy montażu należy upewnić się, że zawór jest zainstalowany zgodnie z oznaczonym kierunkiem przepływu i położeniami A–AB oraz B–AB przedstawionymi w dokumentacji.
• Należy zapewnić wystarczającą przestrzeń nad zaworem i siłownikiem (wymiar H) do montażu, podłączenia oraz prac serwisowych.

Dane techniczne – VBI61.40-25

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX
• Model: VBI61.40-25
• Numer katalogowy / magazynowy: BPZ:VBI61.40-25
• Rodzaj zaworu: trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny z obejściem
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w zależności od temperatury czynnika (zob. wykres p–T w dokumentacji)
• Średnica nominalna: DN 40
• Współczynnik przepływu kvs: 25 m³/h
• Iloraz szerokości zakresów: Sv > 500
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka kanału regulacyjnego A–AB: 0…100% – stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Charakterystyka obejścia B–AB: 0…100% – liniowa, kvs > 70% kvs A–AB
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego A–AB: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 4
• Stopień nieszczelności obejścia B–AB: < 1% kvs
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecenie: jakość wody zgodnie z VDI 2035
• Temperatura czynnika: -10…120 °C (dla T ≤ 0 °C zatwierdzone są wyłącznie siłowniki GLB.., GLD.. i GMA..)
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, polerowana, chromowana
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N
• Uszczelnienia trzpienia i gniazda: pierścienie EPDM i pierścienie uszczelniające O-ring
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp 1½ wg ISO 7-1
• Wymiary korpusu (VBI61.40..):
  • DN = 40 mm
  • B = 55 mm
  • C = 57,1 mm
  • C1 = 84,5 mm
  • D = 42 mm
  • L1 = 55 mm
  • L2 = 110 mm
  • H1 = 39,8 mm (od osi rurociągu do punktu zamocowania siłownika)
  • H2 = 49,8 mm
• Masa zaworu: ok. 1,365 kg
• Standardy i zgodności:
  • Dyrektywa dla urządzeń ciśnieniowych PED 2014/68/EU – osprzęt ciśnieniowy, grupa płynów 2, bez oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska),
  • euroazjatycka zgodność EAC,
  • Zgodność środowiskowa: deklaracja środowiskowa produktu CE1E4211en (informacje m.in. o zgodności z RoHS, składzie materiałowym, opakowaniu i utylizacji).

Wyposażenie dodatkowe

• Adapter termiczny ALJ100 (S55846-Z115): opcjonalny adapter termiczny do zaworów kulowych ACVATIX VAI61.. / VBI61.., zalecany w miejscach narażonych na kondensację oraz przy niskich temperaturach czynnika; dla T ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.
• Bezpieczeństwo przy ALJ100: adaptera termicznego ALJ100 nie wolno stosować z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC oraz z siłownikami GMA z przełącznikami pomocniczymi na 230 V AC w połączeniu z zestawem montażowym ASK77.2 – grozi to porażeniem prądem.

Eksploatacja, bezpieczeństwo i utylizacja

• Bezobsługowość: zawory kulowe VAI61.. i VBI61.. nie wymagają konserwacji.
• Przed pracami serwisowymi przy zaworze kulowym / siłowniku obrotowym należy:
  • wyłączyć pompę oraz napięcie zasilające,
  • zamknąć zawory odcinające,
  • spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia,
  • w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika,
  • upewnić się, że przed ponownym uruchomieniem siłownik jest prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Należy przestrzegać krajowych przepisów bezpieczeństwa dotyczących pracy przy urządzeniach ciśnieniowych i instalacjach elektrycznych.
• Dopuszczalne czynniki: stosowanie zaworów kulowych z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu może powodować wycieki przy trzpieniu z powodu wysokiej penetracji – Siemens nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikające z takiego zastosowania.
• Utylizacja: urządzeń nie należy utylizować jako odpad komunalny; poszczególne materiały muszą być złomowane zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.

Podsumowanie

Siemens VBI61.40-25 to wytrzymały, trójdrogowy zawór kulowy regulacyjny PN 40 o średnicy DN 40 i współczynniku kvs = 25 m³/h, wykonany z odpornego na odcynkowanie mosiądzu DZR CW602N. Równoprocentowa charakterystyka kanału A–AB, liniowe obejście B–AB, wysoka szczelność, szeroka gama kompatybilnych siłowników obrotowych oraz prosta, bezobsługowa konstrukcja sprawiają, że jest to nowoczesny i niezawodny element regulacyjny do precyzyjnego sterowania przepływem w instalacjach grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych w obiegach zamkniętych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt należy do osprzętu ciśnieniowego zgodnie z PED 2014/68/UE, grupa płynów 2; dla tego typu zaworu nie przewidziano oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Posiada zgodność EAC (zgodność euroazjatycka).
• Nie utylizować urządzenia z odpadami komunalnymi. Utylizację prowadzić zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Montaż, podłączenie, uruchomienie i serwis wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta oraz obowiązującymi krajowymi przepisami bezpieczeństwa.
• Podczas prac serwisowych istnieje zagrożenie obrażeń osób i uszkodzenia mienia spowodowane ciśnieniem w instalacji, napięciem elektrycznym oraz pracującym urządzeniem.
• Przed rozpoczęciem prac serwisowych należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia.
• W razie potrzeby przed pracami należy odłączyć przewody elektryczne od zacisków. Przed ponownym uruchomieniem siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany na zaworze.
• Zawór przeznaczony jest do stosowania wyłącznie w obiegach zamkniętych instalacji HVAC.
• Stosować wyłącznie dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Nie stosować czynników opartych na mrówczanie potasu, ponieważ mogą powodować wycieki przy trzpieniu.
• Przestrzegać dopuszczalnych parametrów pracy produktu: klasa ciśnienia PN 40 oraz temperatura czynnika od -10 °C do 120 °C.
• Aby ograniczyć ryzyko kawitacji, hałasu i przyspieszonego zużycia, należy zapewnić warunki pracy bez kawitacji oraz nie przekraczać dopuszczalnej różnicy ciśnień zgodnie z dokumentacją producenta.
• W instalacjach z wodą chłodniczą należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem, np. przez zastosowanie dodatkowego zaworu dławiącego.
• Przed zaworem zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń w celu zwiększenia niezawodności działania.
• Zawór należy montować wyłącznie w dopuszczonej pozycji montażowej oraz zgodnie z oznaczonym na korpusie kierunkiem przepływu.
• Połączenia hydrauliczne wykonywać zgodnie z ISO 7-1: zawór z gwintem wewnętrznym Rp, rurociąg z gwintem zewnętrznym R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE i nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”.
• Podczas dokręcania i odkręcania połączeń używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu, do którego przykręcana lub odkręcana jest rura, aby nie uszkodzić korpusu i połączeń.
• Dane techniczne i prawidłowa praca w konkretnej aplikacji obowiązują wyłącznie przy stosowaniu kompatybilnych produktów Siemens wskazanych w dokumentacji; użycie produktów innych producentów powoduje utratę gwarancji.

Pliki do pobrania:
VBI61.40-25 Karta katalogowa
VBI61.40-25 Instrukcja montażu