SAX61.03 Siłownik elektromechaniczny, 20 [mm], 800 [N], 0..10 [V], 24 [V] AC/DC, 30 [s]

SAX61.03 to elektromechaniczny siłownik liniowy ACVATIX o skoku 20 mm i sile 800 N, zasilany z 24 V AC/DC i sterowany sygnałem ciągłym 0...10 V DC / 4...20 mA DC / 0...1000 Ω. Wyposażony jest w sygnał zwrotny położenia 0...10 V DC, wejście sterowania wymuszonego (tryb Z), automatyczną kalibrację skoku zaworu oraz pokrętło sterowania ręcznego z wskaźnikiem położenia i diodą LED sygnalizującą stan pracy. Siłownik przeznaczony jest do bezpośredniego montażu na zaworach regulacyjnych Siemens o skoku 20 mm w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX, siłowniki elektromechaniczne SAX..
• Model: SAX61.03 (nr magazynowy S55150-A100)
• Typ urządzenia: siłownik elektromechaniczny liniowy do zaworów przelotowych i trójdrogowych
• Zastosowanie: regulacja i odcinanie przepływu w zaworach 20 mm w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC), w tym również jako napęd zaworów bezpieczeństwa
• Siła nominalna: 800 N
• Skok zaworu: 20 mm (zakres roboczy kalibracji 8...23 mm)
• Napięcie zasilające: 24 V AC ± 20 % / 24 V DC +20 % / -15 % (SELV / PELV)
• Sygnał sterujący (ciągły): 0...10 V DC, 4...20 mA DC lub 0...1000 Ω (wybór przełącznikami DIL)
• Sygnał zwrotny położenia: 0...10 V DC (0...100 % skoku zaworu)
• Sterowanie wymuszone (tryb Z): wejście R = 0...1000 Ω (pozycjonowanie niezależnie od sygnału głównego)
• Charakterystyka przepływu: wybór liniowa / logarytmiczna (stałoprocentowa); nastawa fabryczna: log
• Czas przebiegu: 30 s dla skoku nominalnego 20 mm (czas zależny od typu zaworu)
• Sterowanie ręczne: pokrętło „wciśnij i ustaw” (nieprzeznaczone do pracy ciągłej)
• Sygnalizacja optyczna: dioda LED sygnalizująca stan pracy i błędy
• Kalibracja automatyczna: samoczynne rozpoznanie skoku zaworu i gniazda przy uruchomieniu
• Detekcja ciał obcych: trzy próby pokonania przeszkody; w razie niepowodzenia ograniczenie zakresu ruchu i miganie LED na czerwono
• Stopień ochrony obudowy: IP54 (od położenia pionowego do poziomego)
• Klasa izolacji: III (24 V AC/DC wg EN 60730-1)
• Temperatura medium w zaworze: -25...130 °C
• Temperatura otoczenia (praca): -5...55 °C
• Wilgotność otoczenia: 5...95 % r.h. (bez kondensacji)
• Montaż: bezpośrednio na zaworze, bez dodatkowych czynności montażowych
• Masa: ok. 1,78 kg
• Zatwierdzenia: CE, UL; zgodność z EN 60730-x, zastosowanie w środowiskach mieszkalnych, handlowych i przemysłowych

Zastosowanie

Siłownik SAX61.03 przeznaczony jest do sterowania zaworami przelotowymi (2-drogowymi) i trójdrogowymi Siemens o skoku 20 mm, stosowanymi jako zawory regulacyjne, odcinające oraz zawory bezpieczeństwa w instalacjach:

• grzewczych (układy wody gorącej, wysokotemperaturowe do 130 °C),
• wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (układy wody zimnej / chłodniczej),
• ogólnych instalacjach HVAC wymagających precyzyjnej regulacji przepływu.

Typowe zawory współpracujące (zawory Siemens o skoku 20 mm):

• Zawory przelotowe VVF.. / VVG.. / VVF5..: VVF21.., VVF22.., VVF31.., VVF32.., VVF40.., VVF41.., VVG41.., VVF42.., VVF42..K, VVF52.., VVF53..
• Zawory trójdrogowe VXF.. / VXG..: VXF21.., VXF22.., VXF31.., VXF32.., VXF40.., VXF41.., VXG41.., VXF42.., VXF53..

Zastosowanie z innymi zaworami możliwe jest pod warunkiem spełnienia wymagań mechanicznych (skok 20 mm, siła przełączenia ≤ 800 N) oraz zaleceń projektowych Siemens. Gwarancja producenta obowiązuje w połączeniu z zaworami wymienionymi powyżej.

Funkcje i działanie

Sterowanie ciągłe

• Siłownik SAX61.03 pracuje jako napęd modulacyjny: położenie trzpienia jest proporcjonalne do wartości sygnału sterującego.
• Zakresy sygnału sterującego (wybierane przełącznikami DIL):
  • 0...10 V DC
  • 4...20 mA DC
  • 0...1000 Ω
• Zakres pozycjonowania odpowiada pełnemu skokowi zaworu 0...100 % (zawór zamknięty → otwarty lub odwrotnie – zgodnie z konfiguracją).

Wybór sygnału sterującego i charakterystyki przepływu

• Typ sygnału sterującego (0...10 V / 4...20 mA / 0...1000 Ω) oraz charakterystyka zaworu są ustawiane przełącznikami DIL w siłowniku.
• Nastawy fabryczne SAX61.03:
  • Charakterystyka: logarytmiczna (stałoprocentowa, „log” – przełącznik na OFF)
  • Sygnał sterujący: 0...10 V DC (przełącznik na OFF)
• Możliwa jest zmiana charakterystyki (np. na liniową), aby dopasować zachowanie układu do wymaganej charakterystyki przepływu zaworu.

Kalibracja i detekcja gniazda zaworu

• Podczas pierwszego uruchomienia siłownik wykonuje automatyczną kalibrację:
  • przemieszcza się do jednego krańcowego położenia zaworu,
  • następnie do przeciwległego krańca,
  • mierzy rzeczywisty skok zaworu i zapamiętuje go w pamięci.
• Detekcja gniazda zaworu odbywa się na podstawie analizowanej siły wywieranej przez siłownik.
• Po zakończonej kalibracji pozycja zaworu jest dokładnie odwzorowana w całym zakresie 0...100 %.

Detekcja ciał obcych

• Jeżeli w trakcie ruchu trzpienia zostanie wykryta przeszkoda (ciało obce w zaworze), siłownik wykonuje trzy próby jej pokonania.
• W przypadku trzech nieudanych prób:
  • zakres ruchu siłownika zostaje ograniczony do bezpiecznego przedziału,
  • siłownik nadal podąża za sygnałem sterującym w tym ograniczonym zakresie,
  • dioda LED miga na czerwono, sygnalizując stan zakłóceniowy.

Sterowanie wymuszone (tryb Z)

• Wejście Z umożliwia sterowanie wymuszone, które omija tryb automatyczny (sygnał główny Y) i narzuca położenie zaworu z niezależnego układu.
• Parametry wejścia Z (dla SAX61.03):
  • R = 0...1000 Ω względem zacisków G / G0 – skok zaworu proporcjonalny do wartości rezystancji,
  • Z podłączone do G: wymuszenie maksymalnego skoku (ok. 100 %),
  • Z podłączone do G0: wymuszenie minimalnego skoku (ok. 0 %),
  • napięcie maksymalne na wejściu: 24 V AC ± 20 % / 24 V DC +20 % / -15 %, pobór prądu ≤ 0,1 mA.

Sygnał zwrotny położenia

• Siłownik generuje sygnał zwrotny U = 0...10 V DC, odpowiadający bieżącemu położeniu zaworu (0...100 %).
• Parametry wyjścia U:
  • impedancja obciążenia > 10 kΩ (rezystancyjna),
  • maksymalny pobór prądu z wyjścia: ok. 1 mA.
• Neutralny systemowy pełni rolę masy pomiarowej dla sygnału zwrotnego.

Sterowanie ręczne i sygnalizacja LED

• Sterowanie ręczne: pokrętło na obudowie (funkcja „wciśnij i ustaw”) pozwala ręcznie ustawić położenie trzpienia; funkcja ta nie jest przeznaczona do pracy ciągłej.
• Wskaźnik położenia: zintegrowany wskaźnik na obudowie informuje o aktualnym położeniu zaworu (0...100 % skoku).
• Dioda LED: sygnalizuje stan pracy siłownika; w przypadku powtarzających się przeszkód w ruchu trzpienia dioda miga na czerwono, wskazując błąd (ograniczenie zakresu ruchu).

Podłączenie elektryczne i okablowanie

• Zasilanie: 24 V AC / 24 V DC – linia zasilająca musi być zabezpieczona zewnętrznie (bezpiecznik zwłoczny 6…10 A, wyłącznik nadprądowy maks. 13 A o charakterystyce B/C/D lub zasilacz z ograniczeniem prądu do 10 A).
• Zaciski SAX61.03:
  • SN: neutralny systemowy,
  • SP: potencjał systemowy 24 V AC/DC,
  • Y: wejście sygnału sterującego 0...10 V DC / 4...20 mA DC,
  • M: neutralny pomiarowy (masa dla sygnału sterującego i zwrotnego),
  • U: wyjście sygnału zwrotnego położenia 0...10 V DC,
  • Z: wejście sterowania wymuszonego (R = 0...1000 Ω).
• Parametry wejścia Y (sygnał główny):
  • 0...10 V DC: pobór prądu ≤ 0,1 mA, impedancja wejściowa ≥ 100 kΩ,
  • 4...20 mA DC: pobór prądu 4...20 mA ± 1 %, impedancja wejściowa ≤ 500 Ω.
• Przekrój przewodów sterujących: 0,13...1,5 mm² (AWG 24...16).
• Doprowadzenie kabli (wersja SAX61.03 – EU):
  • 2 otwory ∅ 20,5 mm (pod dławiki M20),
  • 1 otwór ∅ 25,5 mm (pod dławik M25).
• Praca równoległa: do 10 siłowników SAX61.03 może być sterowanych równolegle z jednego wyjścia regulatora (przy jego obciążalności min. 1 mA).

Dane techniczne

• Model: SAX61.03
• Skok znamionowy: 20 mm
• Zakres roboczy skoku (kalibracja): 8...23 mm
• Siła nominalna: 800 N
• Czas przebiegu dla skoku 20 mm: ok. 30 s (rzeczywisty czas zależny od typu zaworu)
• Napięcie zasilające: 24 V AC ± 20 % / 24 V DC +20 % / -15 % (SELV / PELV)
• Pobór mocy (50 Hz): ok. 8 VA / 3,75 W
• Sygnał sterujący (wejście Y): 0...10 V DC lub 4...20 mA DC (wybór przełącznikiem DIL)
• Sygnał sterujący sterowania wymuszonego (wejście Z): R = 0...1000 Ω
• Sygnał zwrotny położenia (wyjście U): 0...10 V DC, obciążenie > 10 kΩ, Imax ≈ 1 mA
• Stopień ochrony: IP54 (obudowa w zakresie od pionu do poziomu)
• Klasa ochronności (24 V): III wg EN 60730-1
• Temperatura otoczenia (eksploatacja): -5...55 °C (klasa 3K5 wg IEC 60721-3-3)
• Temperatura otoczenia (transport): -25...70 °C (klasa 2K3)
• Temperatura otoczenia (składowanie): -15...55 °C (klasa 1K3)
• Wilgotność otoczenia: 5...95 % r.h. (bez kondensacji)
• Maks. temperatura medium w zaworze: 130 °C
• Obudowa: stopień ochrony utrzymany przy prawidłowym zamknięciu oraz zastosowaniu odpowiednich dławików kablowych
• Wymiary (SAX61.03): A = 242 mm, B = 124 mm, C = 150 mm, C1 = 68 mm, C2 = 82 mm, D = 80 mm, E = 100 mm
• Masa: ok. 1,78 kg
• Zgodność: EN 60730-x, oznakowanie CE, UL, EAC

Montaż

• Montaż bezpośredni na zaworach Siemens o skoku 20 mm (typy VVF.., VVG.., VXF.., VXG..) – bez konieczności dodatkowych adapterów mechanicznych.
• Położenie montażowe: od pionowego do poziomego; do zastosowań na zewnątrz wymagane jest zastosowanie osłony pogodowej ASK39.1 (stopień ochrony IP54 pozostaje zachowany).
• Wspornik siłownika może osiągać wysoką temperaturę (do ok. 100 °C) w przypadku pracy z zaworami w instalacjach grzewczych – należy uwzględnić to przy pracach serwisowych.
• Siłownik jest bezobsługowy; regularna konserwacja nie jest wymagana.

Wyposażenie dodatkowe

• Potencjometr ASZ7.5/1000 (nr magazynowy S55845-Z106)
  • Zakres: 0...1000 Ω ± 5 %
  • Napięcie zasilania: 10 V DC, prąd < 4 mA
  • Możliwość rozbudowy układu o dodatkowy analogowy sygnał położenia (np. dla sterowników zewnętrznych).
• Osłona pogodowa ASK39.1 (nr magazynowy S55845-Z109)
  • Dla zastosowań na zewnątrz pomieszczeń, z zachowaniem stopnia ochrony IP54.
• Podgrzewacz trzpienia ASZ6.6
  • Napięcie zasilania: 24 V AC/DC ± 20 %
  • Pobór mocy: 50 VA / 30 W
  • Przeznaczony do zastosowań w niskich temperaturach, aby zapobiec zamarzaniu trzpienia zaworu (dobór wg dokumentacji Siemens).

Podsumowanie

Siemens SAX61.03 to zaawansowany siłownik elektromechaniczny 800 N / 20 mm z modulacyjnym sterowaniem 24 V AC/DC, sygnałem 0...10 V / 4...20 mA / 0...1000 Ω, sygnałem zwrotnym 0...10 V oraz wejściem sterowania wymuszonego. Automatyczna kalibracja, detekcja gniazda zaworu i ciał obcych, możliwość wyboru charakterystyki przepływu, pokrętło ręczne i sygnalizacja LED sprawiają, że SAX61.03 jest uniwersalnym i precyzyjnym napędem do zaworów regulacyjnych Siemens w profesjonalnych instalacjach HVAC.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt SAX61.03 posiada oznaczenie CE oraz zatwierdzenie UL.
• Urządzenie elektryczne zasilane napięciem 24 V AC/DC (SELV), klasa izolacji III.
• Przed montażem, konfiguracją, podłączeniem lub demontażem należy odłączyć siłownik od zasilania.
• Należy przestrzegać krajowych i lokalnych przepisów bezpieczeństwa. Nieprzestrzeganie lokalnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa może skutkować obrażeniami ciała i uszkodzeniem mienia.
• Siłownik jest przeznaczony do mechanicznego połączenia z kompatybilnymi zaworami Siemens. Należy przestrzegać kompatybilności i dopuszczalnych kombinacji urządzeń.
• Urządzenie należy montować wyłącznie w dopuszczalnych pozycjach montażowych zgodnie z dokumentacją producenta.
• Do zastosowań na zewnątrz pomieszczeń należy zawsze stosować osłonę pogodową ASK39.1. Stopień ochrony obudowy IP54 pozostaje niezmieniony.
• Podczas pracy w instalacji grzewczej wspornik siłownika może nagrzewać się od zaworu do temperatury nawet 100 °C. Istnieje ryzyko poparzenia.
• Przed pracami serwisowymi przy siłowniku należy wyłączyć pompę, odłączyć zasilanie elektryczne, zamknąć główny zawór odcinający i odczekać do ostygnięcia instalacji.
• Dopuszczalna temperatura czynnika w podłączonym zaworze wynosi od -25 do 130 °C.
• Urządzenie jest bezobsługowe.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Urządzenie należy utylizować jako zużyty sprzęt elektroniczny zgodnie z odpowiednią Dyrektywą Europejską oraz lokalnymi przepisami.
• Dane techniczne dotyczące konkretnych zastosowań obowiązują wyłącznie z produktami Siemens wymienionymi przez producenta jako współpracujące. Stosowanie produktów innych producentów powoduje utratę gwarancji.

Pliki do pobrania:
SAX61.03 Karta katalogowa
SAX61.03 Instrukcja montażu