VAI61.20-6.3 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN20, kvs 6.3 [m3/h]

VAI61.20-6.3 to dwudrogowy, przelotowy zawór kulowy regulacyjny z serii Siemens ACVATIX™, przeznaczony do instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych w obiegach zamkniętych. Zawór o średnicy nominalnej DN 20, współczynniku przepływu kvs = 6,3 m³/h i klasie ciśnienia PN 40 wyposażony jest w gwinty wewnętrzne Rp 3/4" i pracuje w zakresie temperatur czynnika -10…120 °C. Może pełnić funkcję zarówno zaworu regulacyjnego, jak i odcinającego, współpracując z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.20-6.3
• Nr magazynowy: BPZ:VAI61.20-6.3
• Typ: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (2-drogowy), do obiegów zamkniętych
• Zastosowanie: regulacja lub odcinanie przepływu w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC)
• Średnica nominalna: DN 20
• Współczynnik kvs: 6,3 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500 (bardzo dobra zdolność regulacyjna)
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu (kanał regulacyjny A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Zakres temperatur czynnika: -10…120 °C (dopuszczalne typy siłowników w zależności od temperatury – patrz punkt o siłownikach)
• Dopuszczalne media: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035
• Przyłącza: gwinty wewnętrzne Rp 3/4" wg ISO 7-1
• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Kula: mosiądz DZR CW602N, polerowana, chromowana
• Trzpień: mosiądz DZR CW602N, przekrój kwadratowy
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Stopień nieszczelności obejścia: nie dotyczy (zawór dwudrogowy)
• Masa zaworu: ok. 0,35 kg
• Kompatybilne siłowniki obrotowe: GQD..9A, GMA..9E.. (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus RTU i KNX-TP
• Umiarkowana cena: zoptymalizowane przepływy pozwalają dobrać mniejszy zawór i mniejszy siłownik obrotowy
• Wysoka trwałość szacunkowa: bezobsługowa konstrukcja, niskie opory tarcia trzpienia i polerowanej kuli z chromowanego mosiądzu DZR
• Prosty montaż siłownika: łączniki montażowe fabrycznie montowane na siłownikach umożliwiają montaż na zaworze kulowym bez użycia narzędzi

Zastosowanie

Zawór VAI61.20-6.3 przeznaczony jest do pracy w instalacjach HVAC jako element regulacyjny lub odcinający w obiegach zamkniętych:

• instalacje ogrzewania wodnego,
• instalacje chłodnicze (woda lodowa),
• układy klimatyzacyjne i wentylacyjne z wymiennikami wodnymi.

Zaleca się montaż zaworu na przewodzie powrotnym instalacji grzewczej, gdzie niższa temperatura czynnika korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.

Funkcje i działanie

Charakterystyka regulacyjna

• Dwudrogowy zawór przelotowy: jeden kanał regulacyjny A–AB.
• Sterowanie przepływem: poprzez obrót kuli o 0…90° za pomocą siłownika obrotowego.
• Charakterystyka A–AB: stałoprocentowa (logarytmiczna) w zakresie 0…100 %, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173 – umożliwia precyzyjną regulację w szerokim zakresie obciążeń.
• Współczynnik kvs 6,3 m³/h definiuje przepływ objętościowy zimnej wody (5…30 °C) przez całkowicie otwarty zawór przy spadku ciśnienia 100 kPa.
• Iloraz zakresów Sv > 500 oznacza dużą czułość regulacji również przy małych przepływach.
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: klasa L/1, ulepszona klasa 5 wg EN 60534-4 (zawór praktycznie szczelny w pozycji zamkniętej).

Praca z siłownikami obrotowymi

Zawór VAI61.20-6.3 współpracuje z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens, dzięki czemu może być sterowany:

• 3-stawnie (OTWÓRZ–STOP–ZAMKNIJ),
• sygnałem analogowym 0…10 V DC,
• z wykorzystaniem Modbus RTU lub KNX-TP (w zależności od typu siłownika).

Typowe grupy siłowników kompatybilnych z zaworami VAI61.. obejmują:

• Ze sprężyną powrotną: GQD..9A, GMA..9E.. (w tym GQD131.9A, GQD161.9A, GMA131.9E, GMA161.9E, GMA161.9E/MO)
• Bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (w tym wersje z Modbus RTU i KNX-TP, np. GDB161.9E/MO, GLB111.9E/KN)

Dzięki niskim momentom obrotowym zaworu możliwe jest stosowanie mniejszych i tańszych siłowników obrotowych, przy zachowaniu wymaganych parametrów regulacji.

Kawitacja i dopuszczalne różnice ciśnień

• Δpmax (dobór siłownika): maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia na zaworze kulowym w całym zakresie jego wysterowania, zależna od zastosowanego siłownika obrotowego. Dla zaworów VAI61.20.. i siłowników z tabeli „Urządzenia współpracujące” maksymalna różnica ciśnień w kanale regulacyjnym wynosi typowo Δpmax = 350 kPa, a ciśnienie zamykające Δps = 1400 kPa.
• Cicha praca: gdy wymagana jest niska emisja hałasu, zaleca się ograniczenie różnicy ciśnienia do 200 kPa.
• Kawitacja: aby uniknąć kawitacji (przyspieszone zużycie kuli i gniazda, hałas), należy:
  • nie przekraczać dopuszczalnych różnic ciśnień z wykresu producenta,
  • utrzymywać odpowiednie ciśnienia statyczne przed i za zaworem.
• Przykład (z dokumentacji): dla wody o temperaturze 120 °C przy ciśnieniu przed zaworem p₁ = 500 kPa maksymalna dopuszczalna różnica ciśnień na prawie zamkniętym zaworze kulowym wynosi Δpmax = 200 kPa.
• Woda chłodnicza: w obiegach wody chłodniczej należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. dodatkowy zawór dławiący); maksymalną różnicę ciśnień przyjmować według krzywej dla 80 °C z wykresu kawitacji.

Urządzenia współpracujące (siłowniki i akcesoria)

• Siłowniki obrotowe z serii: GQD..9A, GMA..9E.. (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej)
• Napięcia robocze siłowników: 24 V AC/DC lub 100…240 V AC (w zależności od typu)
• Sposób sterowania siłowników: 2- i 3-stawny, 0/2…10 V DC, Modbus RTU, KNX-TP (zgodnie z kartami katalogowymi poszczególnych napędów)
• Zakres temperatury czynnika a siłowniki: do czynników o temperaturze ≤ 0 °C dopuszczone są tylko siłowniki serii GLB.., GLD.. i GMA..

Dane techniczne

• Model: VAI61.20-6.3
• Typ zaworu: regulacyjny, kulowy, przelotowy (2-drogowy)
• Średnica nominalna DN: 20
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: zgodnie z ISO 7005 w funkcji temperatury czynnika (wg wykresu producenta)
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu A–AB: stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Współczynnik kvs: 6,3 m³/h
• Iloraz zakresów Sv: > 500
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wg VDI 2035)
• Temperatura czynnika: -10…120 °C
• Przyłącza hydrauliczne: gwinty wewnętrzne Rp wg ISO 7-1, dla modelu VAI61.20-6.3: Rp 3/4"
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco, odporny na odcynkowanie (DZR), CW602N
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, polerowany, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N
• Uszczelnienia trzpienia (dławica): pierścienie EPDM
• Masa zaworu: ok. 0,35 kg
• Normy i zgodność:
  • Dyrektywa ciśnieniowa PED 2014/68/EU – osprzęt ciśnieniowy, grupa płynów 2, bez oznakowania CE (art. 3, par. 3)
  • Zgodność EAC (euroazjatycka zgodność)
  • Dostępna deklaracja środowiskowa produktu (zgodność z RoHS, dane materiałowe itp.)

Wymiary i przyłącza

• Gwint przyłączeniowy: Rp 3/4"
• B: 31 mm
• C: 34 mm
• D (wysokość korpusu): 42 mm
• L1 (długość króćca po jednej stronie od osi): 33,7 mm
• L2 (całkowita długość między gwintami): 67,4 mm
• H1 (od osi rurociągu do punktu zamocowania siłownika): 27,6 mm
• H2 (od osi rurociągu do górnej krawędzi korpusu): 37,6 mm

Całkowita wysokość zabudowy H zależy od zastosowanego siłownika obrotowego; przy doborze należy uwzględnić wymaganą przestrzeń do montażu, podłączenia i serwisu.

Montaż i wskazówki projektowe

• Obiegi zamknięte: zawór przeznaczony jest do pracy w układach zamkniętych.
• Pozycja montażu: zawór może być montowany w różnych pozycjach na rurociągu, zgodnie z rysunkami w instrukcji montażu M4211.
• Kierunek przepływu: należy przestrzegać oznaczeń na korpusie zaworu. Dla VAI61.. kanał A–AB jest kanałem regulacyjnym; w położeniu fabrycznym A–AB = 100 %, po obrocie kuli o 90° (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) A–AB = 0 %.
• Połączenia gwintowane:
  • stosować śrubunki zgodne z ISO 7-1 (zawór: gwint wewnętrzny „Rp”, rurociąg: gwint zewnętrzny „R”),
  • nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE,
  • nie dokręcać gwintu „do samego końca”, aby nie przeciążyć korpusu,
  • używać klucza kontrującego umieszczonego na korpusie zaworu przy dokręcaniu/odkręcaniu rury.
• Zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami: zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem w celu podniesienia niezawodności pracy.
• Kondensacja i niska temperatura: w miejscach narażonych na kondensację zaleca się stosowanie adaptera termicznego ALJ100 w celu zabezpieczenia siłownika; dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.
• Prace serwisowe: przed pracami przy zaworze/siłowniku należy: wyłączyć pompę i zasilanie, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej ostygnięcia; w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne i ponownie uruchamiać urządzenie tylko z prawidłowo zamontowanym siłownikiem.
• Konserwacja: zawory kulowe VAI61.. nie wymagają konserwacji.

Akcesoria

• Adapter termiczny ALJ100 (S55846-Z115): adapter do zaworów kulowych, przeznaczony do ochrony siłownika w aplikacjach z kondensacją lub niską temperaturą czynnika.
  • Nie stosować adaptera ALJ100 z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC ani z siłownikami GMA z przełącznikami pomocniczymi na 230 V AC.

Dopuszczalne czynniki – uwaga specjalna

Stosowanie zaworu VAI61.20-6.3 z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu może prowadzić do wycieków na trzpieniu zaworu ze względu na wysoką penetrację czynnika o niskim napięciu powierzchniowym. Producent nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe przy takim zastosowaniu.

Podsumowanie

Siemens VAI61.20-6.3 to kompaktowy, dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny DN 20, PN 40 o współczynniku kvs 6,3 m³/h, wykonany z odpornego na odcynkowanie mosiądzu DZR i wyposażony w gwinty wewnętrzne Rp 3/4". Stałoprocentowa charakterystyka przepływu A–AB, wysoka szczelność (ulepszona klasa 5), szeroki zakres temperatur czynnika -10…120 °C oraz możliwość współpracy z nowoczesnymi siłownikami obrotowymi (w tym z Modbus RTU i KNX-TP) sprawiają, że jest to uniwersalny element regulacyjny i odcinający do profesjonalnych instalacji grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Pliki do pobrania:
VAI61.20-6.3 Karta katalogowa
VAI61.20-6.3 Instrukcja montażu