VAI61.40-40 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN40, kvs 40 [m3/h]

VAI61.40-40 to 2-drogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy serii ACVATIX™, o średnicy nominalnej DN 40 i współczynniku przepływu kvs = 40 m³/h, w klasie ciśnienia PN 40. Wyposażony w przyłącza gwintowane wewnętrzne Rp 1½ wg ISO 7‑1, przeznaczony jest do pracy w zamkniętych obiegach wody grzewczej, chłodniczej i gorącej w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC) jako zawór regulacyjny lub odcinający.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.40-40
• Rodzaj zaworu: 2‑drogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy
• Zastosowanie: regulacja i odcinanie przepływu wody w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, w obiegach zamkniętych
• Średnica nominalna (DN): 40
• Współczynnik kvs: 40 m³/h
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp 1½ wg ISO 7‑1
• Charakterystyka przepływu (kanał A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi (zalecana jakość wody wg VDI 2035)
• Materiał korpusu, kuli i trzpienia: mosiądz CW602N odporny na odcynkowanie (DZR), kula chromowana
• Uszczelnienie trzpienia: pierścienie EPDM
• Siłowniki współpracujące: elektromechaniczne siłowniki obrotowe GQD..9A, GMA..9E.. (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus i KNX
• Masa: ok. 1,1 kg

Zastosowanie

Zawór VAI61.40-40 przeznaczony jest do pracy w zamkniętych obiegach instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór:

• regulacyjny – do płynnej regulacji przepływu wody w kanałach A–AB,
• odcinający – do szczelnego zamykania przepływu przy konieczności odseparowania fragmentu instalacji.

Dzięki zoptymalizowanemu przepływowi i niskim momentom obrotowym zawór umożliwia stosowanie mniejszych siłowników obrotowych, co obniża koszt kompletnego układu regulacji. Wysoka trwałość szacunkowa wynika z bezobsługowej konstrukcji oraz niskich oporów tarcia pomiędzy trzpieniem a polerowaną, chromowaną kulą z mosiądzu DZR.

Funkcje i działanie

Charakterystyka przepływu i regulacja

• Kanał regulacyjny A–AB posiada charakterystykę stałoprocentową w zakresie 0…100% (ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173), co zapewnia precyzyjną regulację także przy małych przepływach.
• Kąt obrotu 90° odpowiada pełnemu zakresowi pracy od zaworu całkowicie zamkniętego do całkowicie otwartego.
• Przy odpowiedniej kombinacji z siłownikiem możliwa jest zarówno regulacja 3‑stawna, jak i płynna (sygnał analogowy 0/2…10 V DC lub cyfrowa komunikacja, np. Modbus RTU, KNX – w zależności od typu siłownika).

Położenia zaworu i kierunek przepływu

• Kierunek przepływu oznaczony jest na korpusie zaworu symbolem A → AB.
• Położenie fabryczne: A–AB = 100% (zawór całkowicie otwarty).
• Po obrocie kuli o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara: A–AB = 0% (zawór całkowicie zamknięty).

Kawitacja i różnica ciśnień

• Aby uniknąć przyspieszonego zużycia kuli i gniazda oraz hałasu, zawór powinien pracować bez kawitacji.
• Δpmax – maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia na zaworze kulowym – zależy od zastosowanego siłownika obrotowego; obowiązuje w całym zakresie wysterowania.
• Dla cichej pracy producent zaleca przyjmowanie dopuszczalnej różnicy ciśnienia nie większej niż 200 kPa.
• W obiegach wody chłodniczej należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. przez dodatkowy zawór dławiący), a maksymalną dopuszczalną różnicę ciśnienia przyjmować jak dla krzywej 80 °C z wykresu kawitacji producenta.

Budowa i materiały

• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N), przystosowany do pracy w klasie ciśnienia PN 40.
• Kula: mosiądz DZR CW602N, polerowany i chromowany, co zapewnia niskie tarcie oraz wysoką trwałość.
• Trzpień: mosiądz DZR CW602N, o przekroju kwadratowym, przystosowany do sprzęgła z siłownikiem obrotowym.
• Uszczelnienia: dławica z pierścieni EPDM; dodatkowe pierścienie uszczelniające O‑ring zapewniają szczelność między korpusem a przyłączami.
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534‑4 L/1, ulepszona klasa 5 – praktycznie brak przecieków w położeniu zamkniętym.
• Konstrukcja bezobsługowa: brak konieczności okresowej regulacji; niskie opory tarcia sprzyjają długiej żywotności.

Urządzenia współpracujące i sterowanie

Zawór VAI61.40-40 jest przystosowany do współpracy z elektromechanicznymi siłownikami obrotowymi Siemens, montowanymi bez użycia narzędzi dzięki fabrycznie zainstalowanym łącznikom montażowym na siłownikach.

• Siłowniki ze sprężyną powrotną: GQD..9A, GMA..9E.. – umożliwiają powrót do pozycji bezpieczeństwa po zaniku zasilania.
• Siłowniki bez sprężyny powrotnej: GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E.
• Sygnały sterujące w zależności od siłownika: 2‑ lub 3‑stawny, analogowy 0/2…10 V DC, Modbus RTU lub KNX‑TP.
• Aplikacje z dodatkowymi funkcjami: przy wymaganiu przełączników pomocniczych lub potencjometrów można zastosować standardowe siłowniki do przepustnic powietrza z odpowiednim zestawem montażowym ASK77.x.
• Ochrona siłownika przed kondensacją: opcjonalny adapter termiczny ALJ100 dla instalacji narażonych na kondensację; przy temperaturach czynnika ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.

Dane techniczne (model VAI61.40-40)

• Rodzaj zaworu: 2‑drogowy zawór kulowy regulacyjny, przelotowy
• DN: 40
• kvs: 40 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w dozwolonym zakresie temperatury czynnika (-10…120 °C) zgodnie z wykresem producenta
• Charakterystyka przepływu: A–AB stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Kąt obrotu: 90°
• Stopień nieszczelności (kanał regulacyjny): wodoszczelność wg EN 60534‑4 L/1, ulepszona klasa 5
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; nie zaleca się stosowania czynników opartych na mrówczanie potasu ze względu na ryzyko nieszczelności na trzpieniu
• Temperatura czynnika: -10…120 °C (dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C dopuszczone są wybrane typy siłowników)
• Przyłącza: gwint wewnętrzny Rp 1½ wg ISO 7‑1
• Materiał korpusu: mosiądz DZR CW602N
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N
• Uszczelnienia: EPDM (dławica), O‑ringi uszczelniające
• Zgodność: dyrektywa PED 2014/68/EU (osprzęt ciśnieniowy, grupa płynów 2), zgodność EAC
• Wymiary korpusu: B = 55 mm, C = 61 mm, D = 42 mm
• Długość zabudowy: L2 = 102 mm (L1 = 50,9 mm z każdej strony)
• Wymiary montażowe (od osi rurociągu): H1 = 39,8 mm, H2 = 49,8 mm
• Masa: ok. 1,1 kg

Montaż i wskazówki eksploatacyjne

• Obieg zamknięty: zawór przeznaczony do stosowania wyłącznie w zamkniętych układach hydraulicznych.
• Rekomendowane miejsce montażu: na przewodzie powrotnym instalacji, gdzie niższa temperatura czynnika korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.
• Filtr zanieczyszczeń: dla zwiększenia niezawodności działania zaleca się montaż filtra przed zaworem.
• Połączenia gwintowane: stosować śrubunki zgodne z ISO 7‑1 (zawór kulowy – gwint wewnętrzny „Rp”, rurociąg – gwint zewnętrzny „R”), unikać nadmiernej ilości pakuł/taśmy PTFE i nie dokręcać gwintu do „samego końca”.
• Wsparcie kluczem: podczas przykręcania lub odkręcania rury stosować klucz kontrujący na króćcu zaworu, aby nie przenosić momentu na korpus.
• Kierunek przepływu: zawór montować zgodnie ze strzałką przepływu A → AB oznaczoną na korpusie.
• Brak konserwacji: zawór kulowy VAI61.. jest konstrukcją bezobsługową i nie wymaga okresowej konserwacji.

Podsumowanie

Siemens VAI61.40-40 to solidny, 2‑drogowy zawór kulowy regulacyjny PN 40 o współczynniku kvs = 40 m³/h, przeznaczony do wymagających instalacji HVAC w obiegach zamkniętych. Korpus, kula i trzpień z mosiądzu DZR CW602N, wysokiej klasy szczelność (L/1, klasa 5), charakterystyka stałoprocentowa oraz współpraca z szeroką gamą siłowników obrotowych Siemens (w tym wersje z Modbus i KNX) sprawiają, że jest to nowoczesne i trwałe rozwiązanie do precyzyjnej regulacji i odcinania przepływu wody grzewczej i chłodniczej.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt przeznaczony do stosowania w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych jako zawór kulowy regulacyjny przelotowy, wyłącznie do obiegów zamkniętych.
• Klasa ciśnienia: PN 40. Dopuszczalna temperatura czynnika: od -10 °C do 120 °C. Ciśnienie robocze i temperatura pracy muszą być zgodne z dokumentacją producenta oraz obowiązującymi przepisami.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Zalecana jakość wody wg VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Ich użycie może powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Montaż, podłączenie, uruchomienie i serwis wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta oraz krajowymi przepisami bezpieczeństwa.
• Podczas prac serwisowych przy zaworze lub współpracującym siłowniku należy wyłączyć pompę i napięcie zasilające, zamknąć zawory odcinające, upuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia. W razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków.
• Przed ponownym uruchomieniem zaworu siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany.
• Zawór należy montować zgodnie z prawidłowym kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie.
• Przy połączeniach hydraulicznych stosować gwinty zgodne z ISO 7-1: zawór z gwintem wewnętrznym Rp, rurociąg z gwintem zewnętrznym R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”. Do przykręcania i odkręcania używać klucza kontrującego przy odpowiednim króćcu zaworu.
• Zapewnić pracę bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może przyspieszyć zużycie zaworu i powodować hałas.
• Dla zwiększenia niezawodności działania zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń przed zaworem.
• Produkt nie wymaga konserwacji. Wszelkie czynności wykonywać zgodnie z dokumentacją producenta.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizować zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Produkt objęty wymaganiami PED 2014/68/UE jako osprzęt ciśnieniowy dla grupy płynów 2; zgodnie z dokumentacją dla tego typu nie posiada oznakowania CE na podstawie art. 3 ust. 3 tej dyrektywy. Produkt posiada zgodność EAC.

Pliki do pobrania:
VAI61.40-40 Karta katalogowa
VAI61.40-40 Instrukcja montażu