VAI61.50-40 Zawór kulowy przelotowy z mosiądzu gwintowany, PN40, 0..120 [°C], DN50, kvs 40 [m3/h]

VAI61.50-40 to dwudrogowy zawór kulowy regulacyjny przelotowy serii ACVATIX™ firmy Siemens, przeznaczony do regulacji i odcinania przepływu w zamkniętych instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC). Zawór o średnicy nominalnej DN 50, współczynniku przepływu kvs = 40 m³/h i klasie ciśnienia PN 40 posiada przyłącza z gwintem wewnętrznym Rp 2" wg ISO 7‑1 oraz korpus z mosiądzu CW602N (DZR), odpornego na odcynkowanie. Charakterystyka przepływu stałoprocentowa oraz szerokość zakresów Sv > 500 zapewniają precyzyjną regulację przepływu wody grzewczej, chłodniczej i gorącej.

Najważniejsze cechy

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.50-40 (BPZ:VAI61.50-40)
• Rodzaj: zawór kulowy regulacyjny przelotowy (dwudrogowy) do obiegów zamkniętych
• Zastosowanie: regulacja i odcinanie przepływu w instalacjach grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (HVAC)
• Średnica nominalna DN: 50
• Współczynnik kvs: 40 m³/h (zimna woda 5…30 °C przy Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp 2" wg ISO 7‑1
• Kąt obrotu kuli: 90°
• Charakterystyka przepływu (kanał A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C (dla czynników ≤ 0 °C dopuszczalne są tylko siłowniki GLB.., GLD.. i GMA..)
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035
• Materiał korpusu, kuli i trzpienia: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N); kula polerowana, chromowana
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Masa zaworu: ok. 1,8 kg
• Mogą współpracować z siłownikami obrotowymi: GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z Modbus
• Bezobsługowa konstrukcja: brak konieczności okresowej konserwacji

Zastosowanie

Zawór kulowy VAI61.50-40 przeznaczony jest do pracy w zamkniętych układach hydraulicznych, w szczególności:

• w instalacjach grzewczych (np. obiegi wysokich i niskich parametrów),
• w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych (układy wody lodowej, centrale klimatyzacyjne, nagrzewnice, chłodnice),
• jako zawór regulacyjny w obwodach z automatyką budynkową, współpracujący z siłownikami obrotowymi,
• jako zawór odcinający w gałęziach instalacji wymagających szczelnego zamknięcia.

Producent zaleca montaż zaworu kulowego na przewodzie powrotnym, gdzie niższa temperatura medium korzystnie wpływa na trwałość uszczelnienia trzpienia.

Budowa i materiały

• Korpus zaworu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N), klasa ciśnienia PN 40.
• Kula: mosiądz DZR CW602N, polerowany, z powierzchnią chromowaną dla zmniejszenia tarcia i zwiększenia trwałości.
• Trzpień: mosiądz DZR CW602N, o przekroju kwadratowym, sprzęgnięty z siłownikiem poprzez sprzęgło ślizgowe.
• Uszczelnienia: dławica z pierścieni EPDM, dodatkowe pierścienie uszczelniające O-ring w rejonie gniazda i króćców.
• Kanał regulacyjny: A – AB, z optymalizowaną geometrią przelotu zapewniającą wysoką dokładność regulacji i niskie momenty obrotowe.
• Przyłącza: gwinty wewnętrzne Rp 2" wg ISO 7‑1 do współpracy z króćcami rurowymi o gwincie zewnętrznym R.
• Konstrukcja bezobsługowa: brak konieczności doszczelniania lub smarowania w trakcie eksploatacji.

Charakterystyka i działanie

Charakterystyka przepływu

• Kanał regulacyjny A – AB posiada charakterystykę stałoprocentową w zakresie 0…100 % z parametrem ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173.
• Wysoka szerokość zakresów Sv > 500 umożliwia dokładną regulację również przy małych przepływach.

Kąt obrotu i położenia robocze

• Kąt obrotu kuli: 90°.
• Położenie fabryczne: A – AB = 100 % (zawór całkowicie otwarty).
• Po obrocie o 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara: A – AB = 0 % (zawór zamknięty).

Cicha praca i kawitacja

• Maksymalna dopuszczalna różnica ciśnienia Δpmax na zaworze kulowym zależy od zastosowanego siłownika i jest podana w tabeli „Urządzenia współpracujące”.
• Jeżeli wymagana jest cicha praca, producent zaleca ograniczenie różnicy ciśnień na zaworze kulowym do 200 kPa.
• Aby uniknąć kawitacji, należy:
  • nie przekraczać wartości Δpmax z wykresu przepływu,
  • zapewnić odpowiednie ciśnienie statyczne przed i za zaworem.
• W obiegach wody chłodniczej należy zapewnić odpowiednie przeciwciśnienie za zaworem (np. zastosować dodatkowy zawór dławiący) i przyjąć maksymalną różnicę ciśnień zgodnie z krzywą dla 80 °C z wykresu kawitacji.

Dane techniczne

• Producent: Siemens
• Seria: ACVATIX™
• Model: VAI61.50-40
• Rodzaj zaworu: zawór kulowy regulacyjny przelotowy, dwudrogowy
• Średnica nominalna DN: 50
• Współczynnik kvs: 40 m³/h (zimna woda 5…30 °C, Δp = 100 kPa)
• Iloraz szerokości zakresów Sv: > 500
• Klasa ciśnienia: PN 40 wg ISO 7268
• Ciśnienie robocze: wg ISO 7005, w funkcji temperatury czynnika (zgodnie z wykresem „Ciśnienie robocze i temperatura pracy”)
• Zakres temperatury czynnika: -10…120 °C
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca, woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi; zalecana jakość wody wg VDI 2035
• Kąt obrotu: 90°
• Charakterystyka przepływu (A–AB): stałoprocentowa, ngl = 3,9 wg VDI / VDE 2173
• Stopień nieszczelności kanału regulacyjnego: wodoszczelność wg EN 60534-4 L/1, ulepszona klasa 5
• Przyłącza hydrauliczne: gwint wewnętrzny Rp 2" wg ISO 7‑1
• Materiał korpusu: mosiądz kuty na gorąco odporny na odcynkowanie (DZR, CW602N)
• Materiał kuli: mosiądz DZR CW602N, polerowany, chromowany
• Materiał trzpienia: mosiądz DZR CW602N
• Dławica uszczelniająca: pierścienie EPDM
• Długość zabudowy L2: 116,2 mm
• Długość od osi zaworu do końca przyłącza L1 (jednostronnie): 58,1 mm
• Szerokość korpusu B: 67 mm
• Wysokość korpusu C: 74 mm
• Średnica „D” (głowica / punkt mocowania siłownika): 42 mm
• Wysokość od osi rurociągu do punktu mocowania siłownika H1: 52,8 mm
• Wysokość od osi rurociągu do górnej krawędzi zaworu H2: 62,8 mm
• Wysokość zestawu z siłownikiem GMA..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E..: > 335 mm (z uwzględnieniem przestrzeni do montażu, podłączenia i serwisu)
• Masa: ok. 1,8 kg
• Dyrektywa urządzeń ciśnieniowych: PED 2014/68/EU, osprzęt ciśnieniowy, grupa płynów 2; bez oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 (ogólnie uznana praktyka inżynierska)
• Zgodność EAC: euroazjatycka zgodność
• Zgodność środowiskowa: deklaracja środowiskowa produktu CE1E4211en (skład materiałów, zgodność z RoHS, informacje o recyklingu)

Montaż i połączenia hydrauliczne

Wytyczne montażowe

• Zawór kulowy i siłownik obrotowy mogą być w prosty sposób zmontowane na obiekcie; nie są wymagane specjalne narzędzia ani czynności nastawcze.
• Producent zaleca montaż zaworu na przewodzie powrotnym w celu zwiększenia trwałości uszczelnienia trzpienia.
• Dla zwiększenia niezawodności pracy zaworu należy zainstalować filtr zanieczyszczeń przed zaworem.
• W miejscach narażonych na kondensację pary wodnej (np. rurociągi wody lodowej) zaleca się stosować adapter termiczny ALJ100; dla czynników o temperaturze ≤ 0 °C wałek adaptera należy nasmarować smarem silikonowym.

Połączenia gwintowane i kierunek przepływu

• Połączenia wykonywać ze śrubunkami zgodnymi z ISO 7‑1:
  • zawór kulowy – gwint wewnętrzny Rp,
  • rurociąg – gwint zewnętrzny R.
• Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE oraz nie dokręcać gwintu rurowego „do samego końca”.
• Przy dokręcaniu lub odkręcaniu przewodu stosować klucz kontrujący założony na korpus zaworu przy danym króćcu, aby nie przenosić momentów na cały zawór.
• Przed uruchomieniem upewnić się, że zawór jest zamontowany zgodnie z oznaczonym na korpusie kierunkiem przepływu (kanał A–AB).

Bezpieczeństwo przy pracach serwisowych

• Przed rozpoczęciem prac przy zaworze kulowym lub siłowniku należy:
  • wyłączyć pompę i napięcie zasilające,
  • zamknąć zawory odcinające,
  • spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do jej całkowitego ostygnięcia,
  • w razie potrzeby odłączyć przewody elektryczne od zacisków siłownika.
• Przed ponownym uruchomieniem zaworu kulowego siłownik obrotowy musi być prawidłowo zamontowany.
• Należy przestrzegać obowiązujących krajowych przepisów bezpieczeństwa.

Akcesoria i współpracujące siłowniki

• Adapter termiczny ALJ100 (S55846-Z115): przeznaczony do zabezpieczenia siłownika przed kondensacją w aplikacjach z zimnym czynnikiem.
  • Nie stosować adaptera ALJ100 z siłownikami GMA na napięcie 230 V AC ani z siłownikami GMA z przełącznikami pomocniczymi na 230 V AC.
• Siłowniki obrotowe do zaworów kulowych: seria elektromechanicznych siłowników Siemens, m.in. GQD..9A, GMA..9E (ze sprężyną powrotną) oraz GSD161.9A, GDB..9E.., GLD161.9E.., GLB..9E.., GDD161.9E (bez sprężyny powrotnej), w tym wersje z komunikacją Modbus lub KNX (dobór wg tabeli „Urządzenia współpracujące” i odpowiednich kart katalogowych siłowników).
• Zastosowania z dodatkowymi funkcjami: gdy wymagana jest np. sygnalizacja położeń (przełączniki pomocnicze) lub sprzężenie zwrotne (potencjometr), można zastosować standardowe siłowniki obrotowe do przepustnic powietrza z odpowiednim zestawem montażowym:
  • GMA..1E + ASK77.2 (ze sprężyną powrotną),
  • GLB..1E + ASK77.3 (bez sprężyny powrotnej),
  • GQD..1A lub GSD..1A 1) + ASK77.5 (ze/bez sprężyny powrotnej, z przełącznikiem pomocniczym).
  1) Siłowniki GSD141.1A (S55499-D281) i GSD341.1A (S55499-D282) nie są kompatybilne z zaworami kulowymi.

Konserwacja, utylizacja i gwarancja

• Konserwacja: zawory kulowe VAI61.. nie wymagają okresowej konserwacji; konstrukcja jest bezobsługowa.
• Dopuszczalne czynniki: stosowanie mediów opartych na mrówczanie potasu może powodować wycieki przy trzpieniu z powodu wysokiej penetracji; producent nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenia wynikające z użycia takiego czynnika.
• Utylizacja: urządzeń nie należy utylizować jako odpadów komunalnych; sposób złomowania poszczególnych materiałów musi być zgodny z lokalnymi przepisami.
• Gwarancja: dane techniczne obowiązują przy stosowaniu zaworu z produktami Siemens wymienionymi w punkcie „Urządzenia współpracujące”; użycie elementów innych producentów może skutkować utratą gwarancji.

Podsumowanie

Siemens VAI61.50-40 to wytrzymały, precyzyjny zawór kulowy regulacyjny DN 50 o współczynniku kvs 40 m³/h, klasy ciśnienia PN 40, przeznaczony do instalacji HVAC w obiegach zamkniętych. Korpus z mosiądzu DZR, polerowana kula z powłoką chromowaną, wysoka szczelność (klasa 5), szeroka szerokość zakresów (Sv > 500) oraz niskie momenty obrotowe – umożliwiające stosowanie kompaktowych siłowników obrotowych – sprawiają, że jest to nowoczesne i ekonomiczne rozwiązanie do regulacji przepływu w nowoczesnych układach grzewczych, chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Certyfikaty i ostrzeżenia bezpieczeństwa

• Produkt należy do osprzętu ciśnieniowego zgodnie z PED 2014/68/UE, grupa płynów 2. Dla tego modelu nie stosuje się oznakowania CE zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywy PED (ogólnie uznana praktyka inżynierska).
• Posiada zgodność EAC.
• Nie wyrzucać z odpadami komunalnymi. Utylizację prowadzić zgodnie z lokalnymi i obowiązującymi przepisami.
• Zawór przeznaczony jest wyłącznie do obiegów zamkniętych instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.
• Model VAI61.50-40 jest zaworem kulowym regulacyjnym przelotowym o klasie ciśnienia PN 40. Dopuszczalna temperatura czynnika wynosi od -10 do 120 °C. Stosować wyłącznie w dopuszczalnym zakresie ciśnienia i temperatury podanym przez producenta.
• Dopuszczalne czynniki: woda chłodnicza, woda grzewcza, woda gorąca oraz woda ze środkami przeciwzamarzaniowymi. Zalecana jakość wody zgodnie z VDI 2035.
• Nie stosować z czynnikami opartymi na mrówczanie potasu. Taki czynnik może powodować wycieki przy trzpieniu zaworu.
• Montaż, podłączenie i uruchomienie wykonywać wyłącznie zgodnie z dokumentacją producenta oraz obowiązującymi przepisami krajowymi i bezpieczeństwa.
• Podczas prac montażowych i serwisowych należy wyłączyć pompę, zamknąć zawory odcinające, spuścić ciśnienie z instalacji i odczekać do całkowitego ostygnięcia instalacji. Jeżeli zawór współpracuje z siłownikiem, przed pracami należy odłączyć także napięcie zasilające i w razie potrzeby przewody elektryczne.
• Przed ponownym uruchomieniem instalacji należy upewnić się, że zawór oraz ewentualny siłownik są prawidłowo zamontowane.
• Zawór montować wyłącznie zgodnie z kierunkiem przepływu oznaczonym na korpusie.
• Przy połączeniach hydraulicznych stosować odpowiednie gwinty zgodnie z ISO 7-1: zawór z gwintem wewnętrznym Rp, rurociąg z gwintem zewnętrznym R. Nie stosować nadmiernej ilości pakuł ani taśmy PTFE i nie dokręcać gwintu rurowego do „samego końca”. Podczas dokręcania używać klucza kontrującego przy króćcu zaworu.
• Aby zwiększyć niezawodność działania, przed zaworem zaleca się montaż filtra zanieczyszczeń.
• Należy zapewnić warunki pracy bez kawitacji. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy ciśnienia może powodować przyspieszone zużycie zaworu i hałas.
• Podczas pracy instalacji elementy zaworu i rurociągu mogą osiągać wysoką temperaturę. Zachować ostrożność, aby uniknąć oparzeń.
• Produkt jest bezobsługowy i nie wymaga konserwacji; wszelkie czynności wykonywać wyłącznie zgodnie z instrukcją producenta.

Pliki do pobrania:
VAI61.50-40 Karta katalogowa
VAI61.50-40 Instrukcja montażu